Mieczysław Niedzielski

Niedzielski

Mieczysław Niedzielski „Żywiciel”, „Wojciechowski”, „Boruta”, „Papuga”, „Sadownik” (ur. 9 VIII 1897 w Jeziornej k/ Warszawy, zm. 18 V 1980 w Chicago, pochowany w kwaterze powstańczej Wojskowego Cmentarza na Powązkach); s. Aleksandra i Heleny z d. Sabelman.

Okres przed 2 wojną światową

Do lata 1914 uczęszczał do Szkoły Zgromadzenia Kupców w Warszawie. W 1915 zgłosił się na ochotnika do armii rosyjskiej w której służył do jesieni 1917.

W XII 1917 rozpoczął służbę w I Korpusie Polskim gen. Józefa Dowbór- Muśnickiego. Od I 1919 w WP służył w 1 Pułku Inżynieryjnym ppłk Jana Skoryny w Warszawie, w pół roku później został d-cą plutonu II batalionu saperów. Latem 1919 wraz z patrolem minerskim został przydzielony do 4, a następnie do 11 Pułku Ułanów, który obsadził linię demarkacyjną między Niemcami a Litwą. W IV 1929 ponownie objął d-ctwo plutonu II batalionu saperów.

Zanim otrzymał świadectwo dojrzałości w 1923 po ukończonych wojskowych kursach maturalnych w Wilnie, ukończył kurs pontonowy w Modlinie. Od wiosny 1923 dowodził kolejno plutonem i kompanią w III batalionie saperów. Po ukończeniu kolejnego kursu doszkalania w Kościuszkowskim Obozie Szkolnym Saperów w Wilnie w 1924 został przeniesiony do batalionu maszynowego saperów, który wkrótce został przemianowany na batalion elektrotechniczny. Do XI 1928 zajmował szereg stanowisk dowódczych był d-cą kompanii, instruktorem w szkole podoficerskiej, po. obowiązki kwatermistrza batalionu elektrotechnicznego.

Po awansie na kapitana w 1930 został kierownikiem Biura Handlowo-Administracyjnego w Instytucie Badań Inżynierii a następnie w Biurze Badań Technicznych Broni Pancernej. W 1936 został d-cą kompanii motorowej 3 batalionu pancernego, zaś w maju 1938 pełnił obowiązki d-cy- komp. szkolnej batalionu elektrotechnicznego saperów.

Okres 2 wojny światowej i konspiracji

W kampanii wrześniowej 1939, już po kolejnym awansie do stopnia majora, dowodził kompanią reflektorów nr 17, zmobilizowaną 24 VIII 1939 a podporządkowaną batalionowi elektrotechnicznemu saperów. Do 6 IX, to jest do dnia kiedy wyruszył do Lublina, brał udział wraz ze swoim oddziałem w obronie Warszawy. 11 IX skierował się do Lwowa, a jego kompania pozostała w rejonie Tomaszowa Lubelskiego. Podczas okupacji, od I 1940 należał do ZWZ-AK w Warszawie. Od wiosny 1940 pełnił funkcję komendanta Obwodu Żoliborz Okręgu Warszawa – Miasto, początkowo pod pseudonimem „ Boruta”, następnie „ Sadownik”, „ Wojciechowski”. W XI 1942 awansowany do stopnia podpułkownika.

Podczas Powstania Warszawskiego dowodził Obwodem II Żoliborz „ Żywiciel” (od jego pseudonimu). 9 IX powrócił do pseudonimu „ Boruta”. W czasie walk został dwukrotnie ranny 23 i 30 IX.

Po sformowaniu Warszawskiego Korpusu AK, został mianowany d-cą 8 DP AK im. Romualda Traugutta. Dowodził obroną Żoliborza do końca Powstania. 24 IX przedstawiony przez komendanta Okręgu Warszawskiego gen. A. Chruściela ps. „ Monter” do awansu na stopień pułkownika.

Postawę ppłk M. Niedzielskiego w czasie walk w Warszawie doskonale ilustruje słynna wypowiedź gen. E. von den Bacha z procesu norymberskiego w 1946 dotycząca d-cy II Obwodu „ Chciałbym zwrócić uwagę na d-cę odcinka Żoliborza. Z nim w ogóle nie mogłem rozpocząć negocjacji. Każda jego wypowiedź była dla mnie obraźliwa. To był bohater. Ten człowiek był fanatykiem”.

Ciężko ranny trafił po upadku Powstania do obozów jenieckich, tj. do XI A Altengrabow i X A Sandbostel. Oskarżony, wraz z płk. Karolem Ziemskim ps. „Wachnowski” o zamiar opanowania obozu, został aresztowany i przewieziony do KL Neuengamme. Od pewnej śmierci uratowała go interwencja hr. Folke Bernadotta u szefa SS i Policji, samego H. Himmlera. Przewieziony do obozu w Lubece doczekał wyzwolenia przez wojska brytyjskie, w maju 1945.

Okres po 2 wojnie światowej

Po wojnie pozostał na emigracji. Awansowany do stopnia pułkownika 1 I 1946. W 1947 wyjechał do USA, gdzie pracował jako robotnik. Zmarł 18 V 1980 w Chicago. Jego prochy zostały przeniesione do Polski w 1992 i spoczywają na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Odznaczenia

Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari, Krzyż Walecznych, Krzyż Niepodległości.

Zdjęcia

Niedzielski

Niedzielski
Mieczysław Niedzielski z małżonką Franciszką z d. Mirecką - zdjęcie wykonane w Chicago latem 1957 r. Mieczysław Niedzielski w Chicago występował pod nazwiskiem Kowalski. Fot. z archiwum Małgorzaty Leczyckiej.

•  Zgrupowanie Armii Krajowej "Żywiciel"

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do miejsca pamięci - ...............

Zezwolenie na umieszczenie tabliczki

•  Czy wiesz, że ...