Józef Rokicki

Rokicki

Józef Wacław Rokicki ppłk, Karol, Michał ( ur. 6 III 1894 w Lipnie, zm. 6 X 1976 w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie); s. Klemensa i Marii z d. Lemparskiej.

Okres przed 2 wojną światową

Po ukończeniu w 1906 szkoły miejskiej w Lipnie, do 1911 uczył się w domu i jako ekstern zdał egzamin kończący klasę szóstą. W X 1912 podjął pracę jako urzędnik Izby Skarbowej w Kaliszu, w dwa lata później, został zatrudniony także jako urzędnik, ale w jakże dalekiej Połtawie.

Od III 1915 służył w armii rosyjskiej. Po ukończeniu szkoły oficerskiej w Tyflisie (Tbilisi-Gruzja), Szkoły Jazdy i Karabinów Maszynowych, dowodził kompaniami konnymi karabinów maszynowych w wielu pułkach. Aktywny w Związku Polaków przy 75 DP. W 9 Pułku Strzelców I Korpusu Polskiego na Wschodzie gen. Dowbór-Muśnickiego dowodził kompanią ckm, a jego odwaga została nagrodzona amarantową wstążką Odznaką Legii Honorowej I Korpusu.

W listopadzie 1918 w Łodzi brał czynny udział w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich. Już jako żołnierz WP dowodził kompanią karabinów maszynowych. Od VIII 1919 został d-cą kompanii karabinów maszynowych batalionu zapasowego 28 Pułku Piechoty Strzelców Kaniowskich. W XII 1919 ukończył Oficerską Szkołę Wojsk Samochodowych w Krakowie i objął stanowisko referenta samochodowego Frontu Galicyjskiego. Od VI 1920 pełnił obowiązki d-cy 6 polowego dywizjonu samochodowego, od VIII referenta samochodowego przy dowództwie Frontu Południowego, a grudzień 1920 to przyjęcie obowiązków referenta ewidencyjnego Sekcji Samochodowej Naczelnego Dowództwa.

Do końca 1922 dowodził min. 6 i 9 dywizjonem samochodowym, w tym samym roku w gimnazjum Państwowym w Brześciu zdał jako ekstern maturę i rozpoczął (nie przerywając służby wojskowej) studia matematyczne na Wydziale Filozoficznym UW. Awansowany do stopnia majora w korpusie oficerów samochodowych, ze starszeństwem od 1 VII 1923.

Od 1934 był komendantem kadry i z-cą d-cy 4 batalionu pancernego, a od 1937 d-cą 9 batalionu pancernego w Lublinie. Mianowany podpułkownikiem 19 III 1937.

Okres 2 wojny światowej i konspiracji

W kampanii wrześniowej 1939 był oficerem w Dowództwie Okręgu Korpusu nr II w Lublinie. 19 IX znalazł się w niewoli sowieckiej, z której udało mu się zbiec. Życie w konspiracji rozpoczął już w X 1939 w Lublinie. Z racji swoich poglądów politycznych do XII 1939 był komendantem Okręgu Lublin Narodowej Organizacji Wojskowej, a od IX 1941 w związku z przejściem Bolesława Kozubowskiego do ZWZ, objął pod pseudonimem „ Michał” stanowisko komendanta głównego NOW.

Wiosną 1942 za zgodą prezesa Stronnictwa Narodowego Stefana Sachy podjął rozmowy scaleniowe z Armią Krajową, którą reprezentował wówczas Stanisław Roztworowski i Antoni Sanojca z KG AK. 3 XI 1942 NOW wydało rozkaz scaleniowy z AK podpisany przez ppłk Rokickiego i prezesa Sachę. 4 XI Rokicki złożył przysięgę na ręce gen. Stefana Roweckiego „ Grota” i objął stanowisko inspektora KG AK na Okręg Krakowski.

W Powstaniu Warszawskim od 4 VIII był oficerem III Oddziału (Operacyjnego) KG AK. 18 VIII został mianowany komendantem V Obwodu-Mokotów, wcześniej tj. praktycznie od 1 VIII p.o. komendanta na Mokotowie pełnił ppłk Stanisław Kamiński „ Daniel”. Ppłk Rokicki „ Karol” na Mokotów dotarł ze Śródmieścia 22 VIII.

20 IX po powołaniu Warszawskiego Korpusu Armii Krajowej został p.o. d-cy 10 DP im. Macieja Rataja. 24 IX gen. Antoni Chruściel „ Monter” podpisał wniosek awansowy na stopień pułkownika, wkrótce przez niego samego wycofany na skutek podjęcia w dniu 26 IX przez ppłk J. Rokickiego decyzji o wycofaniu się kanałami z Mokotowa, którego miał bronić do końca, nb. zgodnie z rozkazem A. Chruściela. Dowodzenie nad Mokotowem przejął w nocy z 26/27 IX mjr Kazimierz Szternal „ Zryw”, który skapitulował 27 IX.

Powołana przez d-cę Powstania gen. „ Montera” komisja o charakterze sądu wojskowego oceniła postawę d-cy Mokotowa negatywnie. Jeszcze wiele lat po wojnie trwały spory co do słuszności rozkazu ppłk Rokickiego o przejściu kanałami, pozostałych zdziesiątkowanych oddziałów mokotowskich do Śródmieścia.

Okres po 2 wojnie światowej

Po upadku Powstania przebywał w obozach oficerskich Sanbostel i Murnau, a po wyzwoleniu w kwietniu 1945 przez armię amerykańską, pozostał do 1957 na emigracji.

Zamieszkał w Paryżu, gdzie pracował wśród licznej, polskiej grupy byłych żołnierzy AK, min. w Komisji Rewizyjnej Oddziału Paryż Koła AK. W 1957 powrócił do Polski. Od 1959 pracował w Zjednoczonych Zespołach Gospodarczych „ Inco”. Zmarł na atak serca w czasie uroczystej inauguracji roku akademickiego na Akademii Teologii Katolickiej.

Odznaczenia

Krzyż Walecznych (czterokrotnie), Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Niepodległości.

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do miejsca pamięci - ...............

Zezwolenie na umieszczenie tabliczki

•  Czy wiesz, że ...