Jerzy Strzałkowski

Strzałkowski

Jerzy Strzałkowski, por. „ Jerzy” ( ur. 21 VII 1911 w Sułtanówce k/ Kijowa, zm. 4 V 1991 w Pruszkowie, pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, A 27-3-3); s. Władysława i Stanisławy z d. Rakowicz.

Okres przed 2 wojną światową

Wychowany w rodzinie o tradycjach patriotycznych i powstańczych. Jego przodkowie zostali za udział w Powstaniu Styczniowym 1863 zesłani na Syberię, rodzice zaś po wybuchu rewolucji październikowej musieli uchodzić z domu do Chersonia nad Dnieprem. Chory na tyfus Jerzy wraz z częścią rodziny opuścili Chersoń i przez Czytę trafił do Harbina na granicy chińsko- rosyjskiej. Dopiero w 1922 dzięki pomocy Polskiego Komitetu Ratunkowego Dzieci Dalekiego Wschodu i Japońskiego Czerwonego Krzyża dotarł do Polski.

W Zakładzie Wychowawczym dla dzieci Syberyjskich w Wejherowie ukończył gimnazjum i zdał maturę. W 1928 podjął pracę zarobkową i rozpoczął studia Wydziale Psychologii UW. Siedemnastoletni Jerzy Strzałkowski w 1928 został prezesem Komitetu Ratowania Dzieci Dalekiego Wschodu. Do IX 1939 Związek rozwinął szeroką działalność wychowawczo- opiekuńczą na terenie całej RP, a J. Strzałkowski pracował jak kurator sądowy dla nieletnich, jednocześnie był dyrektorem Ośrodka Wypoczynkowego dla Dzieci Upośledzonych w Grudziądzu.

Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 36 Pułku Legii Akademickiej.

Okres 2 wojny światowej i konspiracji

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził w stopniu porucznika kompanią piechoty 36 Pułku Legii Akademickiej.

W konspiracji od X 1939 w Powstańczych Oddziałach Specjalnych (POS), które zostały zorganizowane na bazie Związku Młodzieży z Dalekiego Wschodu i stanowiły doskonałą kuźnię kadr. POS „ Jerzyki” liczyły ok. 6 tys. członków, 9 III 1943 zostały włączone do AK.

W czasie Powstania dowodził batalionem „Jerzyków” na Starym Mieście. 22 VIII por. Strzałkowski otrzymał zgodę na wyprowadzenie chorych i rannych kanałami na Żoliborz. Po dotarciu do celu z grupą ok. 150 żołnierzy wyruszył do Kampinosu, skąd zamierzano po zaopatrzeniu oddziału w broń i amunicję, powrócić na Stare Miasto, co wkrótce okazało się rzeczą niemożliwą z uwagi na tragiczna sytuację Starówki w ostatnich dniach sierpnia.

Po uzupełnieniu stanów i powstaniu nowej kompanii „Jerzyków” już na terenie Grupy „ Kampinos” oddziały zostały zakwaterowane we wsi Truskaw. Między 25 VIII a 5 IX „ Jerzyki brały udział w walkach z oddziałami niemieckimi i RONA w rejonie wsi Pociecha, gdzie poniosły duże straty w zabitych i rannych.

29 IX w składzie Grupy „ Kampinos” kompania walczyła pod Jaktorowem. Część „Jerzyków” przebiła się przez okrążenie, wielu dostało się do niewoli. W Międzyborzu kilku zostało rozstrzelanych. Porucznik Strzałkowski dostał się do niewoli, skąd udało mu się zbiec i dzięki życzliwej postawie ludności dotarł do Milanówka, gdzie nawiązał kontakty konspiracyjne chcąc odtworzyć POS „ Jerzyki”.

17 I 1945 organizacja została rozwiązana przez jej twórcę J. Strzałkowskiego.

Okres po 2 wojnie światowej

Po wojnie wielokrotnie zmieniał pracę z uwagi na szykany władz. Ukoronowaniem jego działalności pedagogiczno-wychowawczej przed i po wojnie było nadanie jego imienia Ośrodkowi Szkolno-Wychowawczego w Lesznie.

Odznaczenia

W trakcie ustalania

Zdjecia

Strzałkowski
Warszawa, Park Paderewskiego ok. 31 maja 1942 roku. Stoją od lewej : Kazik Aleksandrowicz "Skryty", drużynowy Józek Borowicz "Cygan", komendant POS "Jerzyki" AK - Jerzy Strzałkowski ps. "Stary", "Jerzy" oraz Antek Zembrzuski ps. "Cwany Tosiek". Fot. ze zbiorów Pawła Cudnocha.

Strzałkowski
płk Jerzy Strzałkowski - Pociecha 1957 rok

•  Zgrupowanie Armii Krajowej "Garłuch"

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do miejsca pamięci - ...............

Zezwolenie na umieszczenie tabliczki

•  Czy wiesz, że ...