Wacław Piotr Janaszek

Janaszek

Wacław Piotr Janaszek ps. „Bolek”, „Jaryna”, „Wacek” (ur. 1 grudnia 1903 w Radomiu, zm. 27 września 1944 w Warszawie) – polski inżynier, podpułkownik saperów Wojska Polskiego, od 1942 pełnił funkcję szefa sztabu Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej.

Okres przed II wojną światową

W latach 1920-1923 był uczniem Korpusu Kadetów Nr 2 w Modlinie. W okresie od lipca do października 1920, w czasie wojny z bolszewikami pełnił ochotniczo służbę w Wojsku Polskim w 3. pułku piechoty Legionów.
Ukończył Kurs Doszkolenia Kadetów przy Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie (sierpień-październik 1923) i Oficerską Szkołę Inżynierii w Warszawie (październik 1923 - wrzesień 1926) z I lokatą. 17 października 1930 został członkiem Komisji Doświadczalnej Saperów. W latach 1936-1938 ukończył Wyższą Szkołę Inżynierii w Warszawie uzyskując tytuł inżyniera wojskowego. Od stycznia 1939 r. oficer batalionu mostowego.

Okres II wojny światowej i konspiracji

We wrześniu 1939 oficer w dowództwie saperów sztabu Armii "Pomorze", następnie uczestniczył w obronie Warszawy.
W konspiracji od jesieni 1939 r. wchodził w skład tzw. "sztabu dywersji" (referatu IIIc) Dowództwa Głównego Służby Zwycięstwu Polski (SZP), kierowanego przez mjr. Franciszka Niepokólczyckiego, a po utworzeniu Związku Odwetu (ZO) we wrześniu 1940 r. wszedł w skład ZO Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej - Armii Krajowej pod pseudonimem "Wacek". Mianowany majorem służby stałej rozkazem L.21/BP z 11.09.1941 r. Jednocześnie od wiosny 1940 r. był komendantem Okręgu Warszawa-Miasto i Powiat Polskiej Organizacji Zbrojnej (POZ) pod pseudonimem "Jaryna" i redaktorem wydawanej przez tą organizację od lutego 1940 r. fachowego miesięcznika "Żołnierz Polski". Z ramienia POZ obok płk. "Szeligi" Hieronima Suszczyńskiego podpisał jesienią 1942 r. umowę scaleniową z AK.
Od grudnia 1942 r. był szefem sztabu Kedywu K-dy Gł. AK pod pseudonimem "Bolek". Od czerwca do lipca 1944 r. zastępował go na tym stanowisku kpt. "Sawa"

Okres Powstania Warszawskiego

Od 1 sierpnia 1944, w czasie Powstania Warszawskiego, był szefem sztabu Zgrupowania „Radosław”. Po ciężkim zranieniu ppłk. Jana Mazurkiewicza "Radosława" (11.08.1944) pełnił obowiązki dowódcy zgrupowania do 25.08.1944 r., między innymi dowodził zgrupowaniem w czasie walk w obronie cmentarzy wolskich - w tym okresie zgrupowanie w rozkazach Grupy "Północ" określane było jako "Grupa Bolek"..
25 sierpnia 1944 r. został ciężko ranny rejonie ul. Koźlej.
27 września 1944 został zamordowany przez Niemców w szpitalu powstańczym przy ul. Drewnianej 8 na Powiślu.

Odznaczenia i upamiętnienia

Medal "Za Wojnę 1918-1921" (rozk.dz. 78/28), Medal "Dziesięciolecie Odzyskania Niepodległości" (rozk.dz. 87/28), Krzyż Walecznych - 3-krotnie, pośmiertnie Srebrny Krzyż(V kl.) Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 13005 rozk. 512/BP z 2.10.1944 r.).
Został pośmiertnie mianowany podpułkownikiem saperów służby stałej.
Jego nazwisko widnieje na tablicy pamiątkowej w kościele św. Antoniego przy ul. Senatorskiej 31 oraz na Murze Pamięci w Muzeum Powstania Warszawskiego. Na szkole podstawowej nr 41 przy ul. Drewnianej 8, gdzie w czasie powstania znajdował się zpital polowy, syn "Bolka" Maciej odsłonił w 1965 r. tablicę pamiątkową.

Zdjęcia

Janaszek
Inspekcja Zgrupowania "Radosław" na Woli przez Komendanta Armii Krajowej; od lewej: mjr Wacław Janaszek "Bolek", gen. Tadeusz Komorowski "Bór", ppłk Jan Mazurkiewicz "Radosław", Józef Krzyczkowski "Szymon" (adiutant "Bora")

Janaszek
Warta honorowa przy grobie ojców 1959 r.; od lewej Mietek Kurkowski, Maciek Janaszek

Janaszek
Grób ppłka Wacława Janaszka "Bolka" i mjra Mieczysława Kurkowskiego "Sawy" - stan obecny


Szczegółowy życiorys

Czy wiesz, że ...