Żołnierze Armii Krajowej - wykładowcy i absolwenci Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie

Konserwatorium
Gmach zwany Konserwatorium, ul. Okólnik 1 (zniszczony podczas wojny)

Wyższa Szkoła Muzyczna powstała 7 listopada 1930 w wyniku przekształcenia Państwowego Konserwatorium Warszawskiego utworzonego 7 lutego 1919 roku i funkcjonowała do rozpoczęcia wojny. Podczas wojny od 1941 działała średnia szkoła muzyczna pod nazwą Staatliche Musikschule, która w rzeczywistości była konspiracyjnym konserwatorium muzycznym, z pełnym, przedwojennym programem nauczania. Po wojnie w 1946 roku powstała Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna na bazie której utworzono w 1979 Akademię Muzyczną Fryderyka Chopina, a następnie w 2008 dzisiejszy Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina.

Udostępniane na niniejszej stronie biogramy są albo opracowane samodzielnie na podstawie informacji znalezionych w Internecie albo zamieszczone w Wikipedii.


W poniższej tabeli podano w kolejności alafabetycznej nazwiska i imiona 11 żołnierzy Armii Krajowej,
którzy ukończyli Wyższą Szkołę Muzyczną lub/oraz byli wykładowcami w tej Uczelni.
Uwzględniono osoby znalezione w Internecie oraz podane w dwóch kategoriach Wikipedii:
1) Absolwenci Wyższej Szkoły Muzycznej
2) Wykładowcy Wyższej Szkoły Muzycznej
Nazwisko i imię osoby jest linkiem do biogramu zamieszczonego w Wikipedii.
Podano także czy osoba była absolwentem - A, czy wykładowcą - W oraz czy biogram jest opracowany samodzielnie - S, czy pochodzi z Wikipedii - W.

Lp Nazwisko i imię/imiona Absolwent Wykładowca Rodzaj
biogramu
1 Brzewski Zenon
 Zenon Brzewski

Zenon Brzewski (ur. 3 czerwca 1923 r. w Ulanowie, zm. 1993 r.), muzykolog i pedagog, żołnierz Armii Krajowej.
Dzieciństwo spędził w Krakowie. Tam też uczęszczał do słynnego gimnazjum im. Nowodworskiego i rozpoczął edukację muzyczną, a potem studia w Konserwatorium pod kierunkiem Władysława Syrewicza.
Podczas wojny podjął działalność konspiracyjną w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Walczył w słynnym świętokrzyskim zgrupowaniu partyzanckim "Ponurego" i "Nurta". Mimo dwukrotnie odniesionych ran pozostał w oddziale aż do jego rozwiązania. Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Krzyżem Armii Krajowej.
W 1950 roku ukończył studia w klasie skrzypiec prof. Ireny Dubiskiej w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. W latach 1960-63 odbył studia podyplomowe u prof. Maxa Rostala w Bernie, prof. Wolfganga Schneiderhana w Lucernie i prof. Andre Gertlera w Brukseli. Od 1965 roku był docentem w PWSM w Warszawie, w latach 1972-75 pełnił funkcję prorektora tej Uczelni. Od 1983 roku był profesorem Akademii Muzycznej w Warszawie.
Zenon Brzewski często brał udział jako juror w krajowych i międzynarodowych konkursach: im. H. Wieniawskiego w Poznaniu (edycje 1972, 1977, 1986 i 1991), im. F. Kreislera w Wiedniu, im. J. S. Bacha w Lipsku, im. Y. Menuhina w Folkestone (Anglia), im. N. Paganiniego w Genui, im. L. Spohra we Freiburgu i wielu innych. Był przewodniczącym jury Międzynarodowych Konkursów Młodych Skrzypków im. K. Lipińskiego i H. Wieniawskiego w Lublinie.
W latach 1974-81 był wiceprezesem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków. Był również Przewodniczącym Zarządu Sekcji Pedagogów SPAM.
Inicjator, twórca oraz kierownik artystyczny i naukowy Międzynarodowych Kursów Muzycznych w Łańcucie w latach 1975-1992.
Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
W S
2 Bukowiecki Władysław W W
3 Klukowski Józef Tadeusz
 Józef Tadeusz Klukowski

Józef Tadeusz Klukowski (ur. 14 maja 1905, Warszawa; zm. 5 września 1997, Milanówek k. Warszawy), kompozytor i etnomuzykolog, niegdyś pierwszy oboista Orkiestry Filharmonii Warszawskiej, kompozytor słuchowisk radiowych i wykładowca folkloru muzycznego w szkołach muzycznych II stopnia, inicjator i metodyk nauki gry i muzykowania na fletach prostych, żołnierz Armii Krajowej.
W roku 1933 ukończył Konserwatorium Warszawskie w klasie oboju prof. Seweryna Śnieckowskiego. W latach 1936-1939 studiował muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim.
Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Wilna i tam grał w orkiestrze symfonicznej. W 1941 roku powrócił do Podkowy Leśnej pod Warszawą, gdzie mieszkała jego żona Irena - lekarka stomatologii.
Był żołnierzem Armii Krajowej ps. "Jasieńczyk", dowódcą plutonu "Alaska I" Kompania "Brzezinka" Ośrodka Brwinów "Bąk", "Mucha" Obwodu Błonie Armii Krajowej.
Głównym zadaniem kompanii "Brzezinki" było przyjmowanie zrzutów sprzętu wojskowego, broni, amunicji, a nawet ludzi. Pluton „Alaska I” składał się z 70-80 mieszkańców Podkowy i sąsiednich wsi, specjalizował się w odbiorze zrzutów alianckich w okolicy Osowca.
Po zakończeniu wojny Józef Klukowski rozpoczął pracę w Filharmonii Narodowej i w Operze Warszawskiej. Przez okres około pięciu lat współpracował z Tadeuszem Sygietyńskim, założycielem "Mazowsza".
W latach (1955 –1975) jednoosobowo i nieprzerwanie prowadził Dział instrumentów dętych w Centralnym Ośrodku Pedagogicznym Szkolnictwa Artystycznego. Jest autorem kliku książek, w tym: Flety proste : wskazówki metodyczne do nauki gry i prowadzenia zespołów, Warszawa, Centralny Ośrodek Metod Upowszechniania Kultury, 1975.



Pochowany jest na cmentarzu bródnowskim.

Plan Podkowy
12. Willa Laleńka Józefa Klukowskiego przy ul. Głównej 1A, dowódcy plutonu „Alaska I”. W gabinecie stomatologicznym jego zony Ireny prowadzono kolportaż prasy konspiracyjnej
15. Pensjonat Złota Podkowa ul. Jaworowa 13, mieszkanie kpt. Henryka Walickiego „Twardego”, dowódcy kompanii „Brzezinka”
16. Pomnik pamięci kompanii „Brzezinka” projekt Jerzy Juczkowicz, skrzyżowanie ulic Sosnowej, Bukowej i Topolowej.


Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
Żródło 3
Żródło 4
Żródło 5
S S
4 Kopczyński Bronisław Onufry A W
5 Ormiński Stanisław
 Stanisław Ormiński

Ksiądz Stanisław Ormiński (ur. 17.11.1911 r. w Porębie Górnej, zm. 13 czerwca 1987 w Rumi), ksiądz salezjanin, muzyk, dyrygent i kompozytor, autor melodii Apelu Jasnogórskiego, patron Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Religijnej im. Ks. Stanisława Ormińskiego, żołnierz Armii Krajowej.
W roku 1938 po ukończeniu studiów teologicznych rozpoczyna studia muzyczne w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie.
W czasie okupacji prowadził ponad stuosobowy chór w salezjańskim kościele pw. św. Rodziny na Powiślu. Był to jedyny chór działający regularnie w okupowanej Warszawie. Ksiądz Ormiński był trzykrotnie aresztowany przez gestapo, skąd udaje się mu zbiec, aby pod zmienionym nazwiskiem kontynuować i ukończyć studia.
Ksiądz Ormiński był kapelanem Oddziału AK Powiśle w Okręgu Warszawskim. Służbę wojskową odbył w szeregach Służby Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Został zaprzysiężony w październiku 1939 r. pod pseudonimem Pałka. Wziął czynny udział w powstaniu warszawskim. Jako kapelan został przydzielony do Zgrupowania Krybara. Opracował m.in. metodę budowy barykady pod bezpośrednim obstrzałem nieprzyjaciela. W uznaniu jego działalności konspiracyjnej w dniu 14 marca 1980 r. w Londynie nadano mu Krzyż Armii Krajowej. Ponadto był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Medalem Wojska.
Po powstaniu w obawie przed kolejnym aresztowaniem ukrywał się w Krakowie. Od 1945 roku pracował w Liceum Ogólnokształcącym w Aleksandrowie Kujawskim, jako nauczyciel muzyki i śpiewu. Prowadził stuosobowy młodzieżowy chór mieszany, dwie orkiestry dęte oraz orkiestrę kameralną. W latach 1954-1957 pracował w Salezjańskim Instytucie Filozoficznym w Kutnie. Prowadził chór męski oraz orkiestrę dętą, a także kontynuował praktyczne ćwiczenia emisji głosu u prof. K. Święcickiej w Toruniu. W 1956 roku skomponował najbardziej znaną melodię Apelu Jasnogórskiego. Od 1957 do 1961 roku był wykładowcą w Średniej Szkole Muzycznej Organistowskiej w Przemyślu. Uczył m.in. gry na fortepianie według opracowanej przez siebie metody, zalecanej do stosowania przez prof. B. Rutkowskiego. Tam również prowadził chór mieszany, z którym dawał liczne koncerty z udziałem orkiestry symfonicznej Towarzystwa Muzycznego w Przemyślu. Od 1961 roku do ostatnich dni życia prowadził chór mieszany „Lira”, orkiestrę dętą, chór emerytek „Rumowia” i scholę dziecięcą przy parafii pod wezwaniem NMP Wspomożenia Wiernych w Rumi.

Pomnik księdza Stanisława Ormińskiego w Rumi


Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
S S
6 Pichelski Jerzy
 Jerzy Pichelski

Pichelski Jerzy (ur. 27 listopada 1903 (1908) w Saratowie, zm. 5 kwietnia 1963 r.), aktor teatralny i filmowy, żołnierz Armii Krajowej.
Ukończył w r. 1929 Oddział Dramatyczny przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie, gdzie uczył się pod kierunkiem Aleksandra Zelwerowicza.
Grał w szeregu teatrach: Teatrach Miejskich w Wilnie, Teatrze Polskim w Poznaniu, Teatrze Polskim w Warszawie. Popularność zyskał jednak przede wszystkim jako aktor filmowy; Do jego ciekawszych ról filmowych należały: Aleksy w „Ludziach Wisły” (1937, reż. J. Zarzycki i A. Ford), Zenon w „Granicy” (1938, reż. J. Lejtes), Piotr-Latarnik w „Sygnałach” (1938, reż. J. Lejtes). W r. 1939 zagrał Janka Bohatyrowicza w filmie Wandy Jakubowskiej i Karola Szołowskiego „Nad Niemnem”.
Po wybuchu wojny w r. 1939 brał P. udział w obronie Warszawy. W czasie okupacji niemieckiej pracował przez pewien czas jako kelner w «Kawiarni Aktorów». W stopniu podporucznika ps. „Pik” był żołnierzem Armii Krajowej VI Obwód (Praga) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - 5 Rejon. Brał udział w kilku akcjach. Był odznaczony Krzyżem Walecznych.
Prowadził działalność estradową w kabarecie aktorów filmowych «Na Antresoli», który stanowił zarazem jeden z konspiracyjnych punktów kontaktowych. Na zalecenie swego dowództwa występował ponadto w teatrach. W chwili wybuchu powstania znajdował się na Pradze, skąd został we wrześniu 1944 wywieziony do obozu w Pruszkowie.
Po wojnie, zweryfikowany przez Związek Aktorów Scen Polskich (ZASP). Grał w: Teatrze Miejskim w Lublinie, teatrach «Syrena» i «Osa» w Łodzi, Teatrze Polskim, Teatrze Domu Wojska Polskiego i Teatrze Dramatycznym. Kontynuował pracę w filmie. Zagrał m. in. Wojtana w „Ulicy granicznej” (1949, reż. A. Ford), Majora w „Zezowatym szczęściu” (1959, reż. A. Munk), Rotmistrza w „Lotnej” (1957, reż. A. Wajda), w filmie Bohdana Poręby „Daleka jest droga” (1963) i w filmie „Między brzegami” (reż. W. Lesiewicza, 1963).
Zmarł nagle 5 IV 1963 w Warszawie, w trakcie próby nad sztuką „Gość” L. Askenazego w Teatrze Kameralnym.
Żródło i szczegóły
Żródło 1
A S
7 Rutkowski Bronisław
 Bronisław Rutkowski

Bronisław Rutkowski (ur. 27 lutego 1898 w Komajach, zm. 1 czerwca 1964 w Lipsku) – polski organista, pedagog, krytyk muzyczny, dyrygent i kompozytor. Rektor Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie w latach 1955-64, obecnie Akademii Muzycznej.
Studia muzyczne odbył w Petersburgu u J. Handschina, W. Kalafatiego i J. Vitolsa, następnie studiował polonistykę na Uniwersytecie Wileńskim. Był uczniem M. Surzyńskiego w Konserwatorium Warszawskim, L Vierne'a w Schola Cantorum w Paryżu, a także studentem paryskiej Sorbony.
Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V kł. (1921).
Pracę pedagogiczną zainicjował w okresie międzywojennym, prowadząc zajęcia w ramach kursu wyższego Konserwatorium w Warszawie.
Podczas wojny w stopniu podporucznika pod pseudonimem „Korycki” był szefem Działu B Propagandy Kultury i Referatu Muzycznego w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Po zakończeniu Powstania przebywał w niewoli niemieckiej, numer jeniecki 101566,
Po wojnie osiadł w Krakowie, gdzie w 1946 rozpoczął działalność pedagogiczną w PWSM. Do dnia dzisiejszego uchodzi bezspornie za ojca nowoczesnej polskiej organistyki.
Był niestrudzonym animatorem życia muzycznego-jako publicysta i redaktor naczelny „Ruchu Muzycznego".
Zmarł 1 VI 1964 roku w Lipsku przy grobie Jana Sebastiana Bacha w kościele św. Tomasza, pełniąc funkcję jurora na Międzynarodowym Konkursie Bachowskim.
Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
Żródło 3
Żródło 4
Żródło 5
A W S
8 Szabelski Bolesław
 Bolesław Szabelski

Bolesław Szabelski (ur. 3 grudnia 1896 w Radoryżu, zm. 27 sierpnia 1979 w Katowicach) – polski kompozytor, organista i pedagog związany z Państwową Wyższą Szkołą Muzyczną w Katowicach. Uczeń Karola Szymanowskiego. Współtwórca śląskiej szkoły kompozytorów. Nauczyciel Henryka Mikołaja Góreckiego. Żołnierz Armii Krajowej,
Od 12 roku życia uczęszczał do szkoły organistów przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Od 1921 r. pracował jako organista, m.in. w kościele garnizonowym na Powązkach. Kontynuował studia organowe u Strużynskiego, rozpoczął też naukę kompozycji u Romana Statkowskiego, a po jego śmierci – studia u Karola Szymanowskiego - pierwszego rektora Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego.
W okresie okupacji jego nazwisko figurowało w tzw. Sonderfahndungsbuch Polen – sporządzonej przez Gestapo liście polskich intelektualistów, których planowano zgładzić. Wstąpił do Armii Krajowej. Pod pseudonimem „Chmiel" brał udział w akcjach bojowych, kolportował podziemne wydawnictwa, przerzucał konspiratorów. Mimo to nieustannie komponował. Podczas okupacji powstały Sonata Organowa, Magnificat, Concertino na fortepian i orkiestrę.
Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
W S
9 Śledziński Stefan
 Stefan Śledziński

Stefan Śledziński (ur. 8 sierpnia 1897 w Żytomierzu, zm. 19 czerwca 1986 w Warszawie), dyrygent, muzykolog i pedagog, żołnierz Armii Krajowej.
Od 1922 studiował kompozycję u Romana Statkowskiego i dyrygenturę pod kierunkiem Henryka Melcera w Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie (dyplom w 1924).
Od 1921 do 1925 - był kierownikiem referatu muzycznego w Ministerstwie Spraw Wojskowych. W 1925 przeniósł się do Wilna, gdzie objął funkcję dyrygenta orkiestry wojskowej.
Od początku 1927 jako major objął kierownictwo reprezentacyjnej orkiestry 36. pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie. Wykładał również instrumentację na orkiestry dęte w Państwowym Konserwatorium Muzycznym oraz prowadził klasę orkiestrową w Wyższej Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina.
Jednocześnie studiował muzykologię na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1932 uzyskał stopień doktora (na podstawie pracy "Dzieje symfonii warszawskiej w pierwszej połowie XIX wieku"). W 1934 wystąpił z wojska. W tym samym roku został kierownikiem działu muzycznego na Wydziale Sztuki Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Od 1934 roku prowadził klasę kameralną instrumentów dętych w Konserwatorium Warszawskim.
Podczas Powstania Warszawskiego w stopniu majora pod pseudonimem "Orzechowski" w sztabie I Obwodu "Radwan" (Śródmieście) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Zorganizował orkiestrę dętą z którą występował. Po zakończeniu Powstania w niewoli niemieckiej – nr ewidencyjny 1180.
Po wojnie w latach 1946-49 Stefan Śledziński był kierownikiem artystycznym Państwowej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku, w latach 1948-50 pełnił funkcję rektora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie. Po powrocie do Warszawy piastował stanowisko profesora przedmiotów teoretycznych w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej.
W latach 1952-54 był prorektorem Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, w latach 1952-57 także dziekanem Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki, a od 1957 - Kierownikiem Katedry Teorii Muzyki warszawskiej uczelni. Od 1960 przez 12 lat sprawował obowiązki prezesa Związku Kompozytorów Polskich.
W 1981 Akademia Muzyczna w Warszawie nadała mu tytuł doktora honoris causa.
Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
A W S
10 Złocki Kazimierz
Kazimierz Złocki

Kazimierz Złocki (ur. 16 grudnia 1916 roku w Grodnie w rodzinie kultywującej tradycje muzyczne, zm. 13 lutego 1955), dyrygent, żołnierz Armii Krajowej.
W 1939 roku ukończył Wydział Dyrygentury Konserwatorium Muzycznego w Warszawie. Był uznany przez prof. Waleriana Bierdiajewa za najzdolniejszego studenta.
Żołnierz września 1939 r. Podczas II wojny światowej wstąpił do Armii Krajowej. W Puszczy Augustowskiej był zastępcą dowódcy Oddziału Dywersyjnego „Sokoła”. Brał czynny udział w akcji „Burza”. Używał pseudonimu „Radziwiłł”, „Muzykant”. Trzykrotnie ranny.
18 września 1944 r. złożył podanie do Milicji Obywatelskiej na rozkaz przełożonych z Armii Krajowej. Po trzech miesiącach został wyrzucony z komendy powiatowej, gdyż nie budził zaufania. Następnie podporucznik Złocki wszedł w rolę kapelmistrza orkiestry Komendy Wojewódzkiej MO w Białymstoku i zaczął służbę w Rejonowej Komendzie Uzupełnień.
Tam udzielał pomocy w legalizacji członków AK Okręgu Białystok. Dzięki wystawianiu przepustek na przekroczenie granicy polsko – sowieckiej byłym członkom AK, uratował przed aresztowaniem 200 ludzi. Za tę działalność i ukrywanie dwóch członków AK został aresztowany w noc sylwestrową 1947 roku. Przebywał od 1 stycznia 1948 roku do 5 maja 1953 roku w więzieniu w Warszawie, Rawiczu i Strzelcach Opolskich.
Po powrocie z więzienia nie przyjął propozycji pracy w Warszawie. Pozostał w Białymstoku. Chciał – jako muzyk – nadrobić stracony czas. Stworzył orkiestrę dętą łącznościowców w Białymstoku, w Białostockiej Ekspozyturze Polskiego Radia był doradcą muzycznym. Jego marzeniem było stworzenie orkiestry symfonicznej. Przesłuchiwał kandydatów, przepisywał nuty, starał się o dotacje z Ministerstwa Kultury i Sztuki. Pierwsze koncerty nowo utworzonego zespołu były Jego wielką radością. Zdążył napisać dwa utwory Marsz uroczysty i walc Spacerkiem po plantach.
Kazimierz Złocki zmarł 13 lutego 1955 roku w wieku 38 lat, nagle, przed koncertem, który już się nie odbył.

Białystok Rynek Kościuszki, 1947 r.
Kapelmistrz Złocki (w mundurze pierwszy z lewej) prowadzi orkiestrę Komendy Wojewódzkiej MO


Źródła i szczegóły
Żródło 1
Żródło 2
Żródło 3
Żródło 4
A S
11 Żuławski Wawrzyniec W W