Żołnierze Armii Krajowej – wykładowcy, absolwenci i studenci Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego

Szkoła Zaorskiego
Tablica Prywatnej Szkoły Zawodowej dr. J. Zaorskiego, która była umieszczona przy lewej bramie Uniwersytetu Warszawskiego na ul. Krakowskie Przedmieście 26/28

W roku akademickim 1940/41 Tajna Rada Wydziału Lekarskiego, który rozpoczął nauczanie w październiku 1939 r., podjęła decyzję o utworzeniu pozornie legalnych studiów medycznych. Za zezwoleniem władz niemieckich doc. Jan Zaorski założył „Prywatną Szkołę Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego”, która tak naprawdę miała kształcić lekarzy. Uroczyste otwarcie szkoły odbyło się 14 marca 1941r. Do wiosny 1944 r. Szkoła miała ok. 1990 słuchaczy.

Szkoła Zaorskiego
Tablica pamiątkowa znajdująca sie po prawej stronie po wejściu do budynku Szpitala Klinicznego przy ul. Banacha

Szczegóły
Szkołę ulokowano w budynku, który został odgrodzony drutem kolczastym od terenu UW, zajętego przez Niemców. Program szkoły obejmował pełne dwa lata i częściowo trzeci rok studiów medycznych.
Szczegółowy program nauki był układany w kontakcie z Tajnym Wydziałem Lekarskim UW. Chodziło o uzyskanie odpowiednio wysokiego poziomu nauki, aby świadectwa egzaminacyjne mogły być uznane przez wszystkie polskie uniwersytety.
Każdy ze studentów wiedział, że lekcja opatrunku to naprawdę wykład chirurgii, a lekcja pierwszej pomocy to w rzeczywistości wykład chorób wewnętrznych, neurologii, traumatologii lub innych. Szkoła Zaorskiego stanowiła parawan legalności dla Wydziałów Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Ziem Zachodnich.
Szkoła poza zasadniczym celem — tajnym nauczaniem medycyny na poziomie przedwojennym, już w pierwszych miesiącach swego istnienia stała się także ośrodkiem werbunku i szkolenia żołnierzy Armii Krajowej.
4 października 1943 r. doc. Zaorski wraz z synem Andrzejem zostali aresztowani przez Gestapo i osadzeni w więzieniu na Pawiaku. Zostali zwolnieni 2 grudnia 1943 r. dzięki staraniom żony dr. Zaorskiego i wielu innych osób. Dr Zaorski powrócił do pracy jako dyrektor Szkoły, w której pracował do wybuchu Powstania.
Niewielkie zyski z prowadzenia Szkoły doc. Zaorski przekazywał, za pośrednictwem syna, na zakup broni dla jego oddziału.
Działalność Szkoły zakończyła się w dniu wybuchu Powstania Warszawskiego. Wielu słuchaczy zginęło, wielu nie wróciło z niewoli, wielu zginęło wywiezionych z Warszawy do obozów koncentracyjnych, wielu zginęło w Powstaniu. Ale ogromna większość, ponad 1200 osób, skończyła studia, uwieńczone dyplomem lekarza w Warszawie, Poznaniu i Krakowie.


W poniższej tabeli podano w kolejności alfabetycznej nazwiska i imiona 30 żołnierzy Armii Krajowej, którzy byli związani z Prywatną Szkołą Zawodową dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego.
Nazwisko i imię osoby jest linkiem do biogramu opracowanego we własnym zakresie lub zamieszczonego w Internecie.
Podano czy osoba była wykładowcą – W, czy studentem – S.

Lp Nazwisko i imię/imiona Rola
1 Barański Rajmund
Biogram
Uzupełnienie: W czasie Powstania Warszawskiego był komendantem Szpitala Dziecięcego przy u. Śliskiej 51. Szpital ten stał się placówką wojskową leczącą rannych Zgrupowania "Chrobry II". Przez ten szpital przeszło dwa tysiące rannych. Opiekę nad nimi sprawowali prof. dr Jan Kossakowski, dr Józef Dryjski, dr Kornel Zabrski oraz dr Walencki. Pielęgniarką naczelną była Irena Modrzejewska. Panował tu wzorowy porządek i dyscyplina. Komendant żądał od wszystkich najwyższego wysiłku. Sam dając przykład innym nosił wodę dla potrzeb szpitala z odległości 400 m. Inni lekarze też pracowali fizycznie, np. dr Dobrosława Basińska prała bieliznę a dr Irena Konabusowa myła okna i drzwi. W szpitalu tym leczono również chore dzieci i niemowlęta. W czasie swej powstańczej działalności szpital był systematycznie ostrzeliwany i bombardowany. Wówczas rannych przenoszono do piwnic oraz na ulicę Śliską 62, twardą 40 oraz Chmielną 34. Szpital wytrwał do kapitulacji.Źródło
W
2 Buczkowski Mieczysław
Buczkowski

Mieczysław Antoni Buczkowski ps. “Buk” (ur. 13 kwietnia 1923 r. w Białymstoku), syn Mieczysława i Jadwigi z domu Rutkowskiej.
Do szkoły uczęszczał w Kaliszu a następnie w Warszawie, do Gimnazjum i Liceum im. Księcia Józefa Poniatowskiego, gdzie w roku 1940 uzyskał świadectwo dojrzałości i rozpoczął naukę na tajnych kompletach w Warszawie (Prywatna Szkoła Zawodowa dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego Doc. Jana Zaorskiego, Wydział Lekarski Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich i Uniwersytetu Warszawskiego). W tym czasie pracował w Szpitalu Dzieciątka Jezus oraz w Szpitalu Ujazdowskim.
Przydział podczas Powstania Warszawskiego II Obwód "Żywiciel" (Żoliborz) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - sanitariat - szpital nr 100 - klasztor ss. Zmartwychwstanek, ul. Krasińskiego 31. Ranny 24.08.1944. Po Powstaniu wyjechał z rannymi.
Po zakończeniu wojny kontynuował studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie 19 grudnia 1947r uzyskał dyplom lekarza. Rozpoczął pracę na Oddziale Chorób Wewnętrznych Szpitala Ubezpieczalni Społecznej w Zabrzu pod kierunkiem Prof. Witolda Zahorskiego.
W roku 1949 powołany został do służby wojskowej. W czasie pobytu w wojsku ukończył specjalizację z chorób wewnętrznych oraz organizacji służby zdrowia. W tym czasie pracował między innymi jako wykładowca na Akademii Medycznej w Łodzi.
W 1957 po wyjściu z wojska, rozpoczął ponownie pracę pod kierunkiem Prof. Witolda Zahorskiego w Klinice Chorób Wewnętrznych Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu, gdzie w roku 1963 obronił pracę doktorską i na stanowisku adiunkta pracował do chwili objęcia ordynatury Oddziału Chorób Wewnętrznych Szpitala Miejskiego nr 1 w Gliwicach w roku 1969. Równolegle z pracą w Klinice pracował na stanowisku pomocniczego pracownika nauki w Instytucie Medycyny Pracy w Zabrzu a następnie, w latach 1967-1968, pełnił obowiązki dyrektora ds. lecznictwa Wojewódzkiej Poradni Wielospecjalistycznej. Równolegle z obowiązkami Ordynatora Oddziału pracował jako biegły przy Okręgowym Sądzie Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach. Pełnił również obowiązki Dyrektora Naczelnego Szpitala Miejskiego nr 1 w Gliwicach a następnie funkcję dyrektora ZOZ w Gliwicach. Obowiązki ordynatora Oddziału pełnił do czerwca 1991r.
W czasie swej długoletniej pracy doktor M. Buczkowski był wychowawcą wielu młodych lekarzy. Pod jego kierunkiem specjalizację w zakresie medycyny wewnętrznej zdobyło 32 internistów. W kierowanym przez niego Oddziale powstał jeden z pierwszych, mieszczących się w ośrodkach pozaklinicznych, Oddział Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego a następnie Oddział Dializ Pozaustrojowych. Jest autorem lub współautorem 22 opublikowanych prac naukowych.

Buczkowski
Zaświadczenie Szkoły Pomocniczego Personelu Medycznego
Buczkowski
Dr Mieczysław Antoni Buczkowski z żoną Ewą podczas obchodów 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego - sierpień 2014 r.

Odznaczenia:
  • Krzyż Partyzancki,
  • Krzyż Armii Krajowej,
  • Warszawski Krzyż Powstańczy,
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
  • Odznaka Pamiątkowa Akcji Burza,
  • Medal za Warszawę.
Źródło 1
Źródło 2
S
3 Cichy Zuzanna S
4 Daniszewska Lidia
Biogram
Uzupełnienie:Studentka Prywatnej Szkoły Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego. Studiowała razem z "Oleńką" (Aleksandra Grzeszczak), "Ireną" (Irena Kołodziejska), "Ewą" (Ewa Stefanowska) - sanitariuszkami Grup Szturmowych Szarych Szeregów; późniejszego batalionu "Zośka"..Źródło
S
5 Danysz Andrzej S
6 Dunin Karwicki Wacław S
7 Faryna Tadeusz S
8 Grzybowski Marian W
9 Illukiewicz Krystyna S
10 Kołodziejska Irena S
11 Kowalska Maria
Kowalska Maria ps. „Maryna” sanitariuszka odzn. KW
 Urodzona 15 września 1924 roku w Warszawie, córka Henryka, inżyniera elektryka, i Janiny z domu Benedek, biologa. W 1937 r. rozpoczęła naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum Żeńskim im. Królowej Jadwigi. Należała do 14 Warszawskiej Drużyny Harcerek „Białej”. We wrześniu 1939 r. pełniła służbę sanitariuszki w ośrodku dla uchodźców, zorganizowanym w budynku gimnazjum. W pierwszym okresie okupacji kontynuowała naukę, a jednocześnie opiekowała się rannymi żołnierzami w Szpitalu Ujazdowskim. W okresie czerwiec – grudzień 1942 r., po aresztowaniu starszej siostry Ireny i wielokrotnych rewizjach w domu, ukrywała się pod Łowiczem. Wiosną 1943 r. uzyskała maturę na kompletach dawnego Gimnazjum im. Królowej Jadwigi. Jesienią tego roku rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim tajnego Uniwersytetu Warszawskiego (Prywatna Szkoła Zawodowa dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doktora Jana Zaorskiego). Od jesieni 1943 r. sanitariuszka batalionu „Zośka”. W Powstaniu Warszawskim komendantka drużyny sanitarnej II plutonu 3 kompanii „Giewonta”. W walkach na Woli lekko ranna. 30 sierpnia 1944 r. w czasie walk na Starym Mieście zasypana gruzami z resztą kompanii „Giewonta” w zbombardowanym budynku przy ul Zakroczymskiej 7. Jako jedna z nielicznych wydobyta spod gruzów i przeniesiona do szpitala przy ul. Długiej 7. Zginęła nazajutrz w spalonym po zbombardowaniu gmachu szpitala. Siostra Ireny, łączniczki „Irki”, w 3 kompanii „Giewonta”, uczestniczki walk na Czerniakowie, prawdopodobnie zamordowanej na Woli 24 września 1944 r. Źródło
S
12 Krzeski Tadeusz S
13 Krzyżewicz Tadeusz
Tadeusz Krzyżewicz ps. „Buzdygan”, „Tadzio II”, plut. pchor. phm, odzn. KW
 Urodzony 15 lutego 1924 roku w Warszawie, syn Władysława i Juliany z domu Szreder. Uczył się w Prywatnej Szkole Powszechnej Towarzystwa Ziemi Mazowieckiej, a następnie uczęszczał do Męskiego Gimnazjum i Liceum im. Hugona Kołłątaja. Maturę zdał na tajnych kompletach w okresie okupacji. Od szkolnych lat związany z harcerstwem. W Szarych Szeregach był instruktorem wyszkolenia wojskowego Chorągwi Warszawskiej. Równocześnie studiował medycynę w Prywatnej Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doktora Jana Zaorskiego (tzw. Szkole Zaorskiego), będącej tajnym wydziałem Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończył Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty ZWZ–AK. Po utworzeniu Grup Szturmowych Szarych Szeregów został zastępowym w hufcu „Centrum” (CR). Brał udział w akcji bojowej odbicia Jana Bytnara („Rudego”) pod Arsenałem, jako członek sekcji „Sten II”. Ciężko ranny w tej akcji, został ewakuowany na punkt opatrunkowy przy ul. Ursynowskiej 46, a następnie przewieziony do szpitala Przemienienia Pańskiego na Pradze, gdzie zmarł 2 kwietnia 1943 r.. Pochowany na Powązkach Cywilnych w grobie rodzinnym (kwatera 15–V–2). Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Walecznych i mianowany podharcmistrzem. Upamiętniony na Mogile Symbolicznej. Źródło
S
14 Laukienicki Aleksander
Laukienicki

Aleksander Laukienicki ps. “dr Kowalski” (ur. 4 lipca 1922 w Łodzi, zm. 1 maja 2005 r. w Gdyni), syn Bolesława i Walentyny. Lekarz, podporucznik AK, komandor Marynarki Wojennej.
We wrześniu 1939 r. włączył się do pomocniczych służb obronnych w Zgierzu (gdzie mieszkał od 1930 r.), a następnie w Warszawie. Skierowano go do Szpitala Ujazdowskiego na oddział chirurgii. 28 września 1939 r. powrócił do Zgierza. Jego mieszkanie zostało zajęte przez Niemców.
Przez "zieloną granicę" przedostał się do Generalnej Guberni, do Warszawy. Nawiązał kontakt z podziemną organizacją "Szare Szeregi", a następnie z AK.
Aby zarobić na utrzymanie, zaczął pracować jako pomocnik w warsztacie ślusarskim na ul. Karolkowej. Jednocześnie wykonywał naprawy broni dla podziemia.
Rozpoczął studia w Szkole Sanitarnej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doc. Jana Zaorskiego - Private Fachschule für Sanitares Hilfpersonal in Warschau.
W Armii Krajowej od 1942 r. w pułku „Baszta” - batalion "Olza" - kompania O-3 – sanitariat. Ukończył tajną podchorążówkę i uzyskał stopień podporucznika. Prowadził tajne nauczanie dla łączniczek i sanitariuszek.
Ze Szkoły Zaorskiego dostał przydział do Szpitala Dzieciątka Jezus na oddział internistyczny do prof. Witolda Orłowskiego. Jednocześnie na oddziale doc. Jerzego Rutkowskiego otrzymał etat sanitariusza. Zaczął asystować przy zabiegach i operacjach.
W Armii Krajowej uzyskał przydział do pułku "Baszta" w batalionie "Olza".
Podczas Powstania Warszawskiego dostał przydział do Szpitala Elżbietanek na Mokotowie, gdzie działał jako chirurg. Otrzymał pseudonim "Dr Olek Kowalski".
25 września 1944 r., kiedy spieszył z pomocą do rannego, został ugodzony odłamkami z granatnika w nogę i w głowę. Opatrzyły go sanitariuszki. Ułożono go nieprzytomnego w piwnicy na ul. Szustra. Po odzyskaniu świadomości sam zmienił sobie przesiąknięte krwią opatrunki i wstrzyknął surowicę przeciwtężcową.
28 września 1944 r. Mokotów skapitulował. Niemcy wpadali do piwnic, dobijali rannych i podpalali budynki. Własowcy również strzelali do dających jeszcze znaki życia powstańców i zachowywali się bestialsko. Aleksander ocalał, gdyż zwalił się na niego zabity, zbroczony krwią kolega i przykrył go swoim ciałem. Dr Kowalski został znaleziony przez sanitariuszki, a następnie przetransportowany do Pruszkowa, do obozu przejściowego, w którym przebywała wysiedlona ludność Warszawy. Przeciągnęły go na wózku, jako zmarłego, znajome siostry zakonne ze Szpitala Elżbietanek. Następnie przewieziono go pociągiem do Milanówka, gdzie razem z oddziałem ewakuowanym z Warszawy przebywał doc. J. Rutkowski, który zajął się rannym.
W styczniu 1945 r. chodząc jeszcze z pomocą laski, powrócił do Warszawy. Udał się na ul. Boremlowską. Chciał dokończyć studia na nowo zorganizowanym Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W błyskawicznym tempie zdał ostatnie egzaminy i 26 lipca 1946 r. otrzymał dyplom opatrzony numerem 9.
Nie mając stałego mieszkania, przez kilka miesięcy pełnił dyżury nocne w Klinice Dermatologicznej na ul. Koszykowej, u prof. M. Grzybowskiego.
Po pewnym czasie przeniósł się do Łodzi, do Szpitala "Betlejem", i jako asystent pełnił całodobowe dyżury, w ten sposób zapewniając sobie konieczne lokum.
W 1948 r. powołano go do Ludowego Wojska Polskiego, do Marynarki Wojennej. Po przeszkoleniu został skierowany do garnizonu "Ustka". Polecono mu zorganizowanie izby chorych dla kadry oficerskiej Szkoły Specjalistów Morskich. Wyznaczone w tym celu budynki były całkowicie zdewastowane. Dr Laukienicki z pomocą marynarzy doprowadził je do porządku i zagospodarował obiekt. Mimo wielkich braków i trudności zadanie wykonał zadowalająco. Dowództwo przychyliło się do jego prośby i zwolniło go ze służby wojskowej, by mógł dokończyć specjalizację I stopnia.
1 stycznia 1950 r. rozpoczął pracę w Klinice Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej w Gdańsku. Dwa lata później otrzymał stopień doktora medycyny oraz I stopień specjalizacji z dziedziny położnictwa. W 1953 r. ponownie powołano go do wojska i wyznaczono na wykładowcę na Wydziale Wojskowym WCW Med. w Łodzi.
W 1955 r. dr Laukienickiego przeniesiono do Warszawy, do Departamentu Służby Zdrowia MON, na stanowisko szefa Wydziału Sanitarnego. Była to praca administracyjno-organizacyjna, nieodpowiadająca zamiłowaniom lekarza. Uniemożliwiała mu dalsze kształcenie w dziedzinie ginekologii i położnictwa. Wkrótce jednak otrzymał urlop naukowy na ukończenie II stopnia specjalizacji. Po zdobyciu go (1956) został skierowany do Siódmego Szpitala Marynarki Wojennej w Oliwie, na stanowisko starszego asystenta i zastępcy ordynatora Oddziału Ginekologiczno-Położniczego. Pracował do chwili, w której do Departamentu Kadr MON zostały przysłane z Anglii odznaczenia na nazwisko Kowalski. W przesyłce znajdowały się: Krzyż Walecznych, Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Partyzancki, Krzyż Powstania Warszawskiego. W Departamencie Kadr MON rozszalała się prawdziwa burza, gdyż Aleksander nigdy nie przyznawał się do przynależności do "Szarych Szeregów" i Armii Krajowej. Zaczęły się szykany i represje, które doprowadziły go do ciężkiego zawału serca. W 1975 r. został zwolniony ze służby wojskowej.
Po odzyskaniu zdrowia i równowagi psychicznej przez kilkanaście lat pracował w szpitalach i przychodniach Trójmiasta.
W 1991 r. brał udział w zjeździe z okazji 50-lecia otwarcia Szkoły doc. Jana Zaorskiego, 7 grudnia 2006 r. otrzymał Medal "Digno Laude".

Laukienicki

Laukienicki

Źródło 1
Źródło 2
Źródło 3
S
15 Loth Edward W
16 Malinowski Andrzej S
17 Michalski Zdzisław W
18 Pruszczyński Aleksander W
19 Reofler Włodzimierz
Roefler

Włodzimierz Roefler ps. „Hrabia” (ur. 12 września 1921, zm. 26 listopada 1971) syn Antoniego Mamerta i Aleksandry z domu Wiśniewskiej. Doktor nauk medycznych, chirurg, dyrektor Szpitala Kolejowego w Pruszkowie, kapral podchorąży Armii Krajowej, żołnierz batalionu Zośka.
W 1941 zdał maturę w ramach tajnego nauczania w liceum im. Stanisława Staszica w Warszawie. Student tajnej medycyny w Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego dr. Jana Zaorskiego. Należał do Hufca Centrum warszawskich Grup Szturmowych Szarych Szeregów. Ukończył tajną podchorążówkę.
Przydział w lipcu 1944 r. Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej - Brygada Dywersyjna "Broda 53" - batalion "Zośka" - 1. kompania "Maciek" - pluton moto.
Brał udział w wielu akcjach dywersyjnych:
  • akcja Góral
  • akcja Sieczychy ("Atak III" - grupa atakująca budynek szkoły)
  • akcja w Wilanowie (atak na posterunek żandarmerii niemieckiej, policji granatowej i "streifę" przy szosie powsińskiej oraz miejsce postoju lotników niemieckich w Wilanowie)
  • akcja pod Pogorzelą (ostrzelanie pociągu urlopowego, przewożącego Niemców)
  • akcja pod Szymanowem (wykolejenie pociągu pospiesznego, przewożącego niemieckich żołnierzy)
W Powstaniu Warszawskim walczył w szeregach Zgrupowania Chrobry II, w III plutonie 5. kompanii II batalionu Chrobry (od września do października).
Po upadku Powstania podzielili los obrońców Warszawy, przechodząc przez oflag VII A Murnau. Wyzwolony przez oddziały gen. Maczka, przez kilka miesięcy służył w dywizji pancernej tego znanego generała. Do Ojczyzny wrócił w 1946 r., podejmując kontynuację studiów medycznych. Dyplom lekarza otrzymał w 1950 r. W tym czasie ukrywał się w obawie przed aresztowaniem, jakim objęto 41 żołnierzy batalionu „Zośka”.
Zainteresowany chirurgią po pewnym czasie zdołał uzyskać zatrudnienie w Instytucie Hematologii, był współorganizatorem Oddziału Leczenia Oparzeń. Jego głównym zainteresowaniem były zmiany patologiczne woreczka żółciowego, choroby wątroby i trzustki. Uzyskany doktorat i zaawansowanie rozprawy habilitacyjnej umożliwiły mu objęcie w wyniku konkursu stanowiska ordynatora oddziału chirurgii Szpitala Kolejowego w Pruszkowie. Po kilku latach został dyrektorem szpitala. Z zapałem go reorganizował, zyskując poważanie przełożonych i kolegów, którzy solidarnie wspomagali jego wysiłki. Zdobywał nowoczesną aparaturę, wprowadzał nowe metody diagnostyczne i terapeutyczne, zapoczątkowując leczenie endoskopowe, tak powszechnie dzisiaj stosowane. Jego metoda choledochoskopii została szczególnie pozytywnie oceniona przez prof. Leona Manteuffla, u którego dr Roefler odbywał przed– i podyplomowe staże specjalizacyjne. Kompetentny i wymagający ordynator, troskliwy i sprawiedliwy dyrektor. Dla chorych był przyjacielem. Wierzyli w jego uzdrawiającą moc. Szczególnie wrażliwy na ludzkie cierpienie.
Ogólnie lubiany, sympatyczny kolega, potrafił nadać radosny ton spotkaniom towarzyskim. Ciężka i nieuleczalna choroba przerwała jego życie.
Szpital, którego był dyrektorem i ordynatorem oddziału chirurgii, nazwano jego imieniem: „Szpital imienia dr. med. Włodzimierza Roeflera”.
Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partuzanckim i Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 oraz Złotym Krzyżem Zasługi.

Roefler
Grób lekarza Włodzimierza Roeflera na Starych Powązkach w Warszawie

Źródło 1
Źródło 2
Źródło 3
S
20 Roszkowski Mieczysław
Urodził się dnia 20 czerwca 1914 roku w rodzinie szlacheckiej, w miejscowości Roszki - Wodzki na białostocczyźnie. Wojna zastała go, jako studenta Uniwersytetu Wileńskiego na wydziale matematyczno-przyrodniczym. Wir wojny rzucił go do Warszawy, gdzie rozpoczął studia na Uniwersytecie Medycznym w systemie tajnych kompletów w tak zwanej szkole Zaorskiego. Uczestniczył w Powstaniu Warszawskim, a po jego upadku został wywieziony z Pruszkowa do Austrii, później do Monachium gdzie pracował, jako lekarz. Po wojnie skończył studia i rozpoczął pracę w Lidzbarku Warmińskim. W 1955 roku z nakazem pracy dotarł do Kozienic. Na własną prośbę został skierowany do pracy w Magnuszewie. Tu tworzył ośrodek zdrowia w starym budynku - „ baraku" i przyjmował pacjentów. Z jego inicjatywy rozpoczęła się budowa istniejącego do dziś ośrodka zdrowia. Sam odwiedzał pacjentów i zbierał fundusze na jego budowę. Mieczysław Roszkowski - to lekarz nie z zawodu, ale z powołania, czego wyrazem było jego człowieczeństwo wyrażające się w odpowiedzialności za własne czyny a także za drugiego człowieka. Przyjmował pacjentów nie tylko w ośrodku zdrowia, ale także służył im na ulicy, w domach, docierając często samotnie w różnych warunkach pogodowych - deszczu, śniegu - na pieszo. Mieczysław Roszkowski to lekarz szczególnej umiejętności i wiedzy z wielu dziedzin medycyny: ogólnej, pediatrii, położnictwa. To lekarz o nieposzlakowanej uczciwości, szlachetności, bezinteresowności, całkowicie oddany swojej pracy. Zawsze pogodny, nieraz z humorem, a w obliczu cierpienia czuły i współczujący. Nie miał względu na strój, wygląd, osobę, jej status materialny. Był osobą niezwykle skromną nie był zarozumiały i nie miał poczucia wyższości. Kłaniali mu się nisko - wszyscy ludzie. Praca była jego pasją. Powszechnie oceniana, jako służba drugiemu człowiekowi. Często kończył ją późnym wieczorem. Mówi się, że na prawdziwy autorytet pracuje się latami. On go zdobył szybko i nigdy nie utracił. Postać doktora jest godna naśladowania. Stąd w roku 2007 powstał w Radzie Gminy zamysł nadania jednej z ulic w Magnuszewie nazwy „Mieczysława Roszkowskiego". Wskazanie ulicy odbyło się w wyniku dyskusji i przy pełnej aprobacie całej Rady. Jest bowiem wiele miejsc, dróg i ulic w gminie, które zasługują na tę nazwę. Doktor służył pięknie ludziom, potrafił żyć w symbiozie ze środowiskiem naturalnym i kochał przyrodę. Każde miejsce w otoczeniu, w którym żył, było mu bardzo bliskie. Dla upamiętnienia postaci doktora Mieczysława Roszkowskiego pracującego w gminie Magnuszew w latach 1955 - 1991 w sposób całkowicie oddany, z pełnym poświęceniem i zaangażowaniem społeczeństwo ufundowało tablicę pamiątkową zamieszczoną na kamieniu - pomniku zlokalizowanym przy ulicy Mieczysława Roszkowskiego dla przybliżenia postaci i w miejscu stanowiącym oazę spokoju. Przez wiele lat i do dziś w pamięci wielu synonimem służby zdrowia jest doktor Roszkowski. Dlatego też decyzją Wójta Gminy na budynku Ośrodka Zdrowia w Magnuszewie zostanie umieszczona tablica z podkreśleniem roli doktora, jako inicjatora, pomysłodawcy i budowniczego z racji gromadzenia funduszy -pierwszego Ośrodka Zdrowia. Źródło
S
21 Samsonowicz Andrzej S
22 Skwarska Barbara
Skwarska Barbara ps. „Basia” sanitariuszka odzn. KW
Urodzona 8 marca 1925 roku w Warszawie, córka Stefana i Stefanii. Harcerka Warszawskiej Drużyny Żeńskiej Harcerek im. Zawiszy Czarnego. W okresie okupacji niemieckiej absolwentka tajnych kompletów Państwowego Gimnazjum i Liceum Żeńskiego im. Aleksandry Piłsudskiej. Następnie studiowała medycynę w Prywatnej Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Lekarskiego doktora Jana Zaorskiego. Od sierpnia 1944 r. sanitariuszka w batalionie „Zośka”. W Powstaniu Warszawskim, uczestnicząc w walkach na Woli i Starym Mieście, pełniła funkcję sanitariuszki II plutonu w 3 kompanii „Giewonta” batalionu „Zośka”. Poległa 30 sierpnia 1944 r. na Starym Mieście pod gruzami zbombardowanego budynku przy ul. Zakroczymskiej 7 wraz z 27 żołnierzami swojej kompanii. Źródło
S
23 Stefanowska Ewa
Stefanowska Ewa ps. „Ewa” sanit., odzn. KW
Urodzona 8 lutego 1923 roku w Warszawie, córka Antoniego, doktora medycyny, pułkownika Wojska Polskiego, szefa służby sanitarnej II Brygady Legionów gen. Józefa Hallera i armii Hallera we Francji, jednego z lekarzy marszałka Józefa Piłsudskiego, zamordowanego w Katyniu, i Haliny z domu Ciąglińkiej. We wrześniu 1939 r. brała udział w ochotniczej służbie sanitarnej z ramienia Organizacji Harcerek. W czasie okupacji uczęszczała na tajne komplety Prywatnego Żeńskiego Gimnazjum i Liceum Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jawurkówny, uzyskując maturę w 1941 r. Następnie studiowała medycynę w Prywatnej Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego doktora Jana Zaorskiego (tzw. Szkole Zaorskiego, realizującej dwuletni program studiów medycznych). Od 1943 r. w Szarych Szeregach, od jesieni tego roku sanitariuszka batalionu „Zośka”. Wchodziła w skład służb sanitarnych, stanowiących pogotowie dla udzielania pomocy rannym po przeprowadzonych akcjach zbrojnych, m.in. po zamachu na Kutscherę 1 lutego 1944 r. Brała udział w akcji „Tramwaj”. W lipcu 1944 r. uczestniczyła w szkoleniu wojskowym w „Bazie Leśnej” pod Wyszkowem. W Powstaniu Warszawskim walczyła na Woli i Starym Mieście, pełniąc funkcję sanitariuszki w II plutonie 1 kompanii „Maciek” batalionu „Zośka”. Poległa 22 sierpnia 1944 r. na gruzach Getta w natarciu na Dworzec Gdański. Jej siostra Halina Maria (ur. 1 listopada 1919 r.), harcerka, studentka Wydziału Lekarskiego UW, zginęła w oblężonej Warszawie w 1939 r., jako sanitariuszka Szpitala Dzieciątka Jezus zbombardowanego przez Niemców. Młodsza siostra Zofia, sanitariuszka „Zosia”, z 2 kompanii „Rudy”, przebyła w Powstaniu cały szlak bojowy, po wojnie profesor nauk humanistycznych UW i pracownik naukowy PAN, zmarła 27 kwietnia 2007 r. w Warszawie.Źródło
S
24 Szymańska Danuta S
25 Waniewski Edward S
26 Winczewski Henryk S
27 Zaorski Andrzej S
28 Zaorski Jan W
29 Zawirska-Roefler Barbara
Zawirska

Barbara Zawirska-Roefler ps. „Barbara” ( ur. urodzenia: 23 grudnia 1924 r., zm. 18 grudnia 2014 r.). Lekarz pediatra, nauczyciel akademicki, całe życie zawodowe związana z warszawską Akademią Medyczną.
W 1940 r., po maturze zdanej na tajnych kompletach, rozpoczęła naukę w Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego prowadzonej przez doc. Jana Zaorskiego. W 1942 r. podjęła naukę na tajnych kompletach Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego.
W czasie Powstania Warszawskiego była sanitariuszką sanitariuszka w kilku punktach sanitarnych: Świętojańska 12 (punkt RGO), Rynek Starego Miasta, lecznica Długa 7, Chopina, Śniadeckich - Obwód I Śródmieście, Zgrupowanie „Róg” Armii Krajowej.
Dyplom lekarza medycyny uzyskała w 1946 r.
Po krótkim, rocznym epizodzie pracy w Sanatorium Dziecięcym w Łagiewnikach pod Łodzią wróciła do Warszawy. Została zatrudniona w zorganizowanej przez prof. dr. med. Władysława Szenajcha Klinice Propedeutyki Pediatrii na Oddziale Pediatrycznym przy Wydziale Lekarskim, przy ul. Działdowskiej. W tejże klinice dr Barbara przechodziła kolejne szczeble - od asystenta do zastępcy kierownika kliniki. W 1964 roku została kierownikiem utworzonego Zakładu Pediatrii Społecznej. Brała udział w pracach naukowych i społecznych związanych z sytuacją i rozwojem dzieci w różnych środowiskach: w rodzinach naturalnych, zastępczych i adopcyjnych.
Współpracowała przez wiele lat z Ośrodkiem Adopcyjno-Opiekuńczym Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Efektem była praca doktorska obroniona w 1962 r.: "Ocena i stan aktualny rodzin opiekuńczych w Polsce".
Pracowała do 80. roku życia. Utrzymywała żywy kontakt z "zaorszczakami".
31 lipca 2013 r. została odznaczona przez Prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Orderu Krzyża Niepodległości.

Zawirska
Legitymacja z 1949 r.

Źródło 1
Źródło 2
S
30 Zawistowska -Nowińska Hanna S