Jan Nepomucen Gorazdowski

Jan Nepomucen Gorazdowski

Gorazdowski Jan Nepomucen przybrane nazwiska Bumza, Jerzy Janowski, Jan Jerzewski, ps. „ Wolański” , pułkownik WP ( ur. 9. V. 1896 w Sokołowie Podlaskim, zm. 27. III. 1957 w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach); s. Bolesława i Zofii z d. Krassowskiej.

Okres przed II wojną światową

W czasie nauki w Gimnazjum W. Górskiego w warszawie należał do tajnego skautingu i Polskich Drużyn Strzeleckich. W 1914 ukończył gimnazjum i podjął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. W 1915 ewakuowany z rodziną do Rosji, został wkrótce wcielony do armii rosyjskiej. Po ukończeniu szkoły oficerskiej piechoty w Kijowie, pełnił funkcje d-cy kompanii w 207 pp. Ranny jesienią 1916. Od marca 1917 do czerwca 1918 w I Korpusie Polskim na Wschodzie. Od listopada 1918 w Wojsku Polskim, d-ca kompanii w 34 pp. złożonym z ochotników pochodzących z Podlasia i Peowiaków. Od września 1930 adiutant 30 DP. Od marca 1921 pracował w I Oddziale Dowódzctwa Okręgu Generalnego. Na stanowisko d-cy kompanii tym razem w 15 pp. powrócił w 1922 , a w 1923 został adiutantem Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Rembertowie. W 1928 dowodził kompania piechoty w 61 pp. w Bydgoszczy, a w dwa lata później 20 pp. w Krakowie. Od 1933 do 1938 pracował w Okręgowym Urzędzie Wychowania Fizycznego w Krakowie i w Warszawie. Do stopnia majora awansował w 1938 roku.

Okres II wojny światowej

W kampanii wrześniowej 1939 d-ca stołecznego batalionu Przysposobienia Wojskowego. Od 25 września 1939 w składzie Grupy gen. Orlika Ruckenmana, a od 1 X w SGO „ Polesie” gen. F. Kleeberga. Po bitwie pod Kockiem stoczonej 4 i 5 X przedostał się do Warszawy. W konspiracji od października 1939 w SZP- ZWZ- AK, pod pseudonimem „ Wolański” obejmował szereg odpowiedzialnych stanowisk min. już jako podpułkownik , szefa Działu Personalnego w I Oddziale KG AK. W czasie Powstania został odcięty na Mokotowie i uznany za zmarłego. Funkcję szefa Działu Personalnego KG AK pełnił aż do rozwiązania AK w styczniu 1945. W org. „ Nie” i Delegaturze Sił Zbrojnych zajmował podobne stanowiska. Awansowany do stopnia pułkownika ze starszeństwem od 1 I 1945.

Okres po II wojnie światowej

30 VII zakończył działalność w konspiracji. Aresztowany 4 VIII 1945. Zwolniony z więzienia 12 IX 1945, następnego dnia ujawnił swoja działalność wobec nowych władz i do XI 1945 był z-ca J. Mazurkiewicza w Komisji Likwidacyjnej Obszaru Centralnego b. AK. Aresztowany ponownie 13 I 1949 i skazany 7 XII 1953 na 15 lat więzienia. Zwolniony z więzienia 24 III 1956 i rehabilitowany w tydzień po uwolnieniu.

Odznaczenia i nagrody

  • Srebrny Krzyż Orderu Virtutii Militari
  • Krzyż Walecznych (trzykrotnie)
  • Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami

Czy wiesz, że ...