Jerzy Marian Kirchmayer

Jerzy Marian Kirchmayer

Kirchmayer Jerzy Marian, generał brygady, ps. „ Adam”, „ Andrzej” ( ur. 29 VIII 1895 w Krakowie, zm. 11 V 1959 w Otwocku, pochowany na Cmentarzu Wojskowych na Powązkach, kw. A- 29, rząd półkole pierwsze, grób 8); s. Kazimierza i Wandy z d. Matłaczyńskiej.

Okres przed II wojną światową

Od 1906 uczył się w gimnazjum we Lwowie, później w Bąkowicach pod Chyrowem gdzie w 1912 otrzymał świadectwo dojrzałości. Internowany jako obywatel austriacki w 1914 i wywieziony w głąb Rosji. Od stycznie do kwietnia 1918 służył w III Korpusie Polskim gen. Eugeniusza de Henning- Michaelisa na Wschodzie. Od XII 1918 służył ochotniczo w 6 Pułku Artylerii Polowej, który wkrótce został przemianowany na 7 PAP. Do czasu przeniesienia do rezerwy, tj. do stycznia 1921 był w 7 PAP: działonowym, ogniomistrzem służbowym, po awansie do stopnia chorążego szefował baterii i oficerem prowiantowym pułku. Powrócił do wojska i już w listopadzie po ukończeniu Szkoły Podchorążych Artylerii w Poznaniu został przydzielony do 16 PAP. W kwietniu 1922 rozpoczął służbę w 3 Pułku Artylerii Ciężkiej w Wilnie, z którym związał się na wiele lat, bo aż do 1930 roku, pełniąc w nim szereg dowódczych funkcji. Redagował instrukcje techniczne. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej w latach 1930- 1932 był pierwszym oficerem sztabu 13 DP, a od 1935 trzecim oficerem sztabu Inspektoratu Armii w Toruniu. Od 1936 d-ca dywizjonu w 22 Pułku Artylerii Lekkiej. W 1939 stanowisko drugiego oficera w Inspektoracie Armii w Toruniu.

Okres II wojny światowej

W kampanii wrześniowej 1939 był z-ca szefa Oddziału III Armii „ Pomorze”, brał udział w bitwie nad Bzurą. Został ciężko ranny w trakcie przebijania się Armii „Pomorze” do Warszawy. W konspiracji od początku roku 1940 w ZWZ. Od połowy 1940 szef sztabu Okręgu Warszawa- Województwo. Po klęsce Francji wycofał się z działalności podziemnej do której powrócił w 1941 i aż do lipca 1944 był oficerem w III Oddziale KG ZWZ- AK. W 1942 awansowany do stopnia podpułkownika. Był współautorem drugiego planu powstania powszechnego i planu „ Burza”. Kilka operacji przeprowadzonych w okupacyjnych warunkach spowodowały utratę nogi. Wybuch Powstania zastał ppłk Kirchmayera w okolicach Otwocka, skąd wyjechał do Lublina gdzie wstąpił do 1 AWP.

Okres po II wojnie światowej

Początkowo kierował Wojskowym Biurem Historycznym, następnie był szefem Oddziału Historycznego Sztabu Generalnego WP i jednocześnie wiceprezesem ZG Związku Uczestników Walki z Niemcami o Niepodległość i Demokrację. W 1947 awansowany do stopnia pułkownika, został oficerem do specjalnych zleceń Szefa Sztabu Generalnego WP. Mianowany generałem brygady 22 VII 1947 organizował Akademię Sztabu Generalnego WP. W grudniu 1948 przeniesiony w stan spoczynku, podjął prace w wydawnictwie „ Prasa Wojskowa”. Członek prezydium na zjeździe zjednoczeniowym ZBoWiD w 1949. Aresztowany 13 V 1950 w tzw. procesie generałów. W sierpniu 1951 skazany na karę dożywotniego więzienia. Zwolniony w 1955 z uwagi na zły stan zdrowia. W kwietniu 1956 zrehabilitowany. Od sierpnia 1956 w IH PAN. Zmarł w sanatorium wojskowym w Otwocku 11 IV 1959. Był bardzo płodnym pisarzem. Opublikował dziesiątki artykułów w prasie wojskowej, książek min. „ Geneza Powstania Warszawskiego”, „ Kampania wrześniowa” , „ Kilka zagadnień polskich” i najbardziej znane dzieło wydane już po jego śmierci „ Powstania warszawskie”.

Odznaczenia i nagrody

  • Krzyż Walecznych
  • Srebrny Krzyż Zasługi
  • Krzyż Grunwaldu III klasy.

Czy wiesz, że ...