Władysław Miłosław Cieplak

Władysław Cieplak

Władysław Miłosław Cieplak (ur. 6.06.1917 w Aleksandrowie Kujawskim, zm. 30.08.1944 w Warszawie), harcmistrz, porucznik, uczestnik Powstania warszawskiego, ps. Giewont, Kwiczoł, Mały.

Okres przed II wojną światową

Urodził się w rodzinie Aleksandra i Stefanii z d. Łuszkiewicz. Naukę rozpoczął w 1924 r. w Publicznej Szkole Powszechnej w Koninie. Od 1929 r. uczęszczał do miejscowego Gimnazjum Rady Opiekuńczej, a od 1933 r., po przeniesieniu się rodziców do Poznania, kontynuował naukę w Państwowym Gimnazjum im. św. Jana Kantego w tym mieście. Świadectwo dojrzałości uzyskał w 1939 r.
Od wczesnych lat był związany z harcerstwem. W 1925 r. został członkiem Drużyny „Wilcząt”. Od 1926 r. do 1929 r. członek Drużyny Harcerzy w Koninie przy szkole powszechnej. W latach 1929–1933 należał do Konińskiej Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Kościuszki. W latach 1933–1939 był członkiem 21. Poznańskiej Drużyny Harcerzy im. Tadeusza Rejtana, pełniąc kolejno funkcje od zastępowego do drużynowego (od 1937 r.) włącznie. Przed objęciem tej ostatniej funkcji w 21 PDH był przybocznym Floriana Marciniaka, późniejszego pierwszego naczelnika Szarych Szeregów. Razem z nim w tej drużynie harcerskiej działali jego siostra Irmina i brat Przemysław (późniejszy żołnierz 2. kompanii „Rudy”, ps. „Smyk”).

Okres konspiracji

W pierwszych dniach września 1939 r. przebywał w Poznaniu, gdzie nadal pełnił funkcję przybocznego harcmistrza Floriana Marciniaka w Pogotowiu Harcerzy. Po zajęciu Poznania przez wojska niemieckie odbył z grupą harcerzy marsz ewakuacyjny do Warszawy. W toku tego marszu starał się o wcielenie do wojska. W jednej ze strzeleckich kompanii pełnił funkcje łącznika przy dowódcy oddziału w walkach pod Kutnem. Po zakończeniu kampanii wrześniowej zamierzał wraz z bratem Przemysławem przedostać się przez Węgry na zachód do powstających tam jednostek Wojska Polskiego.
Dowiedziawszy się o wysiedleniu rodziców z Poznania, zmienił plany i wrócił do Warszawy. Po opuszczeniu miasta przez odziały Wojska Polskiego i władze cywilne, około 8 września przedostał się do stolicy, gdzie za namową Floriana Marciniaka, pełniącego już wówczas funkcję naczelnika Szarych Szeregów, od marca 1940 r. włączył się do działalności konspiracyjnej w Wojennym Pogotowiu Harcerzy.
Z natury opanowany, pracowity i uzdolniony, w czasie okupacji, poza stałą, bardzo intensywną pracą w konspiracji, wykazał nieprzeciętne zdolności organizacyjne i wielki zmysł przedsiębiorczości. Założył sklep jubilerski przy ul. Świętokrzyskiej koło ul. Szkolnej. Oprócz źródeł dochodu dla utrzymania rodziny, lokal ten spełniał doniosłą rolę w konspiracji, jako ważny punkt kontaktowy. Często był on także bazą materialną dla Głównej Kwatery Szarych Szeregów (kryptonim „Pasieka”), służąc jej pożyczkami.
W okresie październik 1941 r. – czerwiec 1942 r. ukończył Zastępczy Kurs Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty ZWZ–AK w stopniu kaprala podchorążego. Wiosną 1942 r. był uczestnikiem „Szkoły za Lasem”. Wszyscy uczestnicy tego kursu z Chorągwi Warszawskiej obrali pseudonimy zaczynające się na literę "K". Władysław Cieplak przyjął wówczas pseudonim "Kwiczoł".
W 1943 r. przez pewien czas pełnił funkcję przybocznego Komendanta Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów Stanisława Broniewskiego „Orszy”, z którym znał się z pracy w Chorągwi Wielkopolskiej. Był także jednym z kierowników kolportażu Głównej Kwatery Szarych Szeregów. Z chwilą utworzenia 1 września 1943 r. batalionu „Zośka” objął dowództwo 2 kompanii „Rudy”. W okresie czerwiec – lipiec 1944 r. jako dowódca szkoleniowej „Bazy Leśnej” pod Wyszkowem potwierdził swoje wielkie zdolności organizacyjne i instruktorskie.
Brał udział w wielu ważnych akcjach Grup Szturmowych. Najważniejsze z nich to:
akcja pod Arsenałem (był tam dowódcą ubezpieczenia),
akcja podCzarnocinem, (jego zadaniem było pakietowanie mostu oraz uzbrojenie min pod jednym z torowisk. Dodatkowo, na rozkaz dowodzącego całością "Zośki", miał przeciąć przewody linii telegraficzno-telefonicznej na słupie w pobliżu mostu),
odbicie więźnia ze szpitala Dzieciątka Jezus w lipcu 1943 r. (jako dowódca ),
akcja Wilanów ( jako dowódca uderzenia),
akcja kolejowa Tłuszcz-Urle ( jako obserwator z ramienia dowódcy batalionu).

Powstanie Warszawskie

W Powstaniu Warszawskim działał jako dowódca nowo sformowanej 3. kompanii batalionu „Zośka”, zwanej od jego pseudonimu kompanią „Giewonta”. Wśród przyjaciół znany był jako Miłek. Walczył na Woli i Starym Mieście. Poległ 30 sierpnia 1944 r. wraz z 26 żołnierzami swojej kompanii pod gruzami zbombardowanego budynku przy ul. Zakroczymskiej 7. Wraz z nimi ekshumowany po wojnie, 17 sierpnia 1945 r. i przeniesiony do zbiorowej mogiły w kwaterze batalionu „Zośka”.
Na ul. Zakroczymskiej 7, naprzeciwko pałacu Sapiehów, umieszczono głaz dla upamiętnienia wydarzeń z tam tych dni.
Władysław Cieplak

Władysław Cieplak

https://powstanie44.um.warszawa.pl/miejsca-pamieci/


Odznaczenia i nagrody

Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych i Orderem Virtuti Militari, rozkazem Dowódcy AK nr 507 z 14 VIII 1944. Uzasadnienie nadania mu krzyża VM brzmiało:"zasłużył się w walkach na terenie Grupy «Północ»". Order został zweryfikowany pozytywnie uchwałą Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari z dnia 13 października 2011.

Czy wiesz, że ...