Tadeusz Majcherczyk

Tadeusz Majcherzyk


Tadeusz Majcherczyk (ur. 30.01.1906 r. w Dąbrowie Górniczej, zm. 8.11.1956 r. - zginął śmiercią tragiczną), ps. „Zdan”, dowódca 1 kompanii w batalionie „Łukasiński”, dowódca batalionu „Chrobry I”.

Okres przed wojną

Był synem Teofila, dyrektora siemianowickich zakładów cukierniczych „Hanka”, nazywanego w gronie najbliższych „czekoladowym dziadkiem”. W 1918 roku, kiedy miał niespełna trzynaście lat, uciekł z domu i wraz ze swym starszym bratem Lucjanem wziął udział w walkach w obronie Lwowa (w walkach tych jego brat zginął). Potem brał udział w wojnie polsko – bolszewickiej.

Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Biedrusku. Po maturze podjął naukę w Wyższej Szkole Handlowej w Katowicach, pracując równocześnie w Syndykacie Hut Żelaza. Angażował się w działalność patriotyczną. Pełnił funkcję komendanta Związku Rezerwistów w Siemianowicach. Wyróżniał się aktywnością w czasie zbiórek na Fundusz Obrony Narodowej.

W 1938 roku wstąpił do wojska. Tuż przed wybuchem wojny współorganizował batalion Obrony Narodowej „Katowice”, który wszedł w skład 201 pułku piechoty rez. (55 dywizja piechoty) jako jego I batalion (Tadeusz Majcherczyk pełnił w nim funkcję adiutanta).

Wojna obronna

Przeszedł szlak bojowy: Katowice, Chorzów, Piotrowice, Mikołów, Tychy, Pyry, Wielkoryje, Kobiór, Pszczyna, Oświęcim, Trzebinia, Wiślica, Nowy Korczyn, Pacanów, Sandomierz, Biłgoraj. W bitwie pod Tomaszowem Lubelskim został ciężko ranny i dostał się do niewoli niemieckiej.

Został wywieziony do Oflagu IV C w Colditz (w Saksonii); w maju 1940 r. Niemcy część szpitala obozowego przewieźli do Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie; w przywiezionej grupie znalazł się por. Majcherczyk. W tym czasie szybko nawiązał kontakty konspiracyjne; wstąpił do POZ a potem do AK; po wymeldowaniu ze szpitala (1942 r.) zamieszkał w Al. Jerozolimskich pod nr 77.

Okres konspiracji

Po znalezieniu się w Warszawie nawiązał kontakty konspiracyjne; wstąpił do POZ a potem AK. W 1943 r. został dowódcą 1 kompa¬nii „Troki” w batalionie „Łukasiński”.

Podczas Powstania brał udział w walkach na odcinkach: synagoga na ul. Tłomackie, ulice Leszno, Wronia, Krochmalna, Grzybowska przy Towarowej, Nalewki i najdłużej na reducie Bank Polski i „Ryglu”. Awansowany do stopnia kapitana

18.08. został mianowany dowódcą batalionu „Chrobry I”, który walczył w rejonie Pasażu Simonsa.

23.08. został ciężko ranny i przebywał w szpitalu przy ul. Dłu¬giej 7; 2.09., kiedy Niemcy i Własowcy na terenie szpitala dokonywali likwidacji rannych. Wyniesiony przez dwie sanitariuszki, Helenę Kłosowicz, ps. „Monika” i Danutę Siemaszko, ps. „Danka”; dzieki ich pomocy i szczęśliwemu zbiegowi okoliczności dwukrotnie uniknął śmierci i został umieszczony w Seminarium oo. Karmelitów na Krakowskim Przedmieściu, w którym Niemcy urządzili swój szpital polowy. 19 września został awansowany na kapitana. 26.09., w związku z likidacją szpitala, za zgodą i pomocą niemieckiego lekarza Petera Mülera wywieziony do szpitala we Włochach pod Warszawą. Potem ukrywał się w domu rodziców „Moniki” w Pruszkowie, po zakończonej kuracji powrócił na Śląsk.

Okres po wojnie

W czasie walk powstańczych został ranny i stracił nogę - została mu amputowana bez środków znieczulających. Miał też niesprawną rękę - efekt ran wywołanych zatrutymi pociskami jeszcze z początku wojny.

Do Siemianowic wrócił w 1945 roku i próbował na nowo układać sobie życie po trudach wojennych. Niestety, gdziekolwiek nie zapukał by zapytać o pracę, wszędzie mu odmawiano.

Został animatorem współżycia byłych Żołnierzy Batalionu AK "Chrobry".

Dopiero w 1946 roku znalazł zatrudnienie przy odbudowie mostu na trakcie kolejowym Warszawa-Kraków, wysadzonego przez Nienc ów podczas ucieczki.

"Zdan" pracował tam przez dwa lata. Potem musiał w końcu wrócić i na nowo szukać pracy w Siemianowicach. Na krótko zatrudniono „Zdana” w Centrostalu, by natychmiast zwolnić go po telefonie z UB. Wreszcie zdobył etat zaopatrzeniowca w Zjednoczeniu Wodno - Inżynieryjnym. Budowano wówczas zaporę goczałkowicka. Biura firmy mieściły się w okolicach lotniska katowickiego, przy ulicy Francuskiej 60. „Zdan” codziennie pokonywał tę trasę pieszo (mając protezę!). 7 października 1956 r. major Tadeusz Majcherczyk jak zwykle wyszedł do pracy, drogą na skróty przez tory. Wracając do domu, został potrącony przez lokomotywę. Wieść gminna niosła, iż mieli do tego swą rękę przyłożyć funkcjonariusze komunistycznej bezpieki. Tadeusz Majcherczyk – Zdan zmarł 8 października 1956 r. Ciało było tak zmasakrowane, iż trudności z identyfikacją miała nawet najbliższa rodzina.

Mimo przeżytej wojny, oglądania śmierci wielu młodych ludzi, zachowywał pogodę ducha i starał się normalnie funkcjonować w nowej, powojennej Polsce. Ale cały czas miał poczucie, że to nie była jego Polska.

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V klasy, dwukrotnie Krzyż Walecznych (1939 r. i 1944 r.), pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika, w marcu 1983 r. Rada Państwa nadała mu Krzyż Powstańczy.

Fotografie

Tadeusz Majcherzyk


Tadeusz Majcherzyk


Tadeusz Majcherzyk


Tadeusz Majcherzyk
Córka Danuta Wyrwik z domu Majcherczyk-Zdan z fotografią ojca


Tadeusz Majcherzyk
Pomnik Czynu Niepodległościowego – mieści się on na Placu Skargi, upamiętnia on czterech wybitnych siemianowickich dowódców: pułkownika Jana Emila Stanka, podpułkownika Tadeusza Majcherczyka-Zdana oraz podporuczników Karola Gajdzika i Walentego Fojkisa – pomnik odsłonięty 11 listopada 2007 r.

Uzupełnienia

Wspomnienia podkomendnego „Zdana” pchor. Jerzego Zarębskiego ps. „Bazylewicz”

Film „Podpułkownik Tadeusz Majcherczyk – Zdan” (2008 r.)

Reżyseria: Paweł Brzenczek
Lektor: Jan Litwiński
Kierownictwo produkcji: Wojciech Kempa
Produkcja: Urząd Miasta Siemianowice ŚląskieReferat Polityki Informacyjnej i Promocji Miasta
Obsada aktorska: Marta Grzywocz-Owoc Helena Kłosowicz "Monika", Marcin Rogula Jerzy Zarębski-Bazylewicz

Źródła

http://siemianowiceslaskie.naszemiasto.pl/artykul/tadeusz-majcherczyk-zdan-dowodca-powstania-i-dobry-ojciec,1961623,artgal,t,id,tm.html
http://www.historycy.org/index.php?showtopic=71264
http://wikizaglebie.pl/wiki/Tadeusz_Majcherczyk

•  Batalion Armii Krajowej "Łukasiński"

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do następnego punktu na trasie zwiedzania - grób Gustaw Billewicz