Aleksander Pękala

Aleksander Pękala ( ur. 01.08.1914, zm. 28.09.1996 ), pseudonim „Piekarz”, żołnierz AK, uczestnik akcji „Burza.”

Okres przed II wojną światową

Aleksander Pękala, syn Franciszka i Józefy z domu Szydłowskiej, urodzony 1 sierpnia 1914 roku w Pleśnej w rodzinie chłopskiej. Posiadał troje rodzeństwa. Rodzina utrzymywała się wyłącznie z pracy na roli. Uczęszczał do szkoły podstawowej w Pleśnej. W okresie od wiosny 1937 roku do marca 1939 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową w Korpusie Ochrony Pogranicza w stopniu strzelca.

Okres II wojny światowej

We wrześniu 1939 roku został zmobilizowany do walki z hitlerowskim najeźdźcą, lecz z chwilą przybycia do Tarnowa na punkt zbiorczy nie zastał tam nikogo, bowiem zostali wcześniej ewakuowani. W grudniu 1939 roku podczas łapanki w Tarnowie został zatrzymany przez Niemców i wywieziony do Niemiec, a następnie do Austrii, gdzie pracował u obszarnika w miejscowości Pichling koło Linz.
Wiosną 1943 roku ucieka i przybywa do Pleśnej, a w maju tegoż roku zgłasza się do Armii Krajowej - Placówka „Prakseda” 1. batalion "Barbara". Dowódcą czwartej kompanii był Michał Steczyszyn „Kalina”, a dowódca plutonu był Zbigniew Matula „Radomyśl”. Brał czynny udział w działalności podziemnej - oprócz walki z okupantem prowadził działalność propagandową wśród ludności. W czasie akcji „Burza” od 4 sierpnia 1944 r. do 22 października 1944 r. walczył w szeregach 4. Kompanii 16. Pułku Piechoty jako erkaemista. Pierwszą potyczkę z Niemcami odbył w miejscowościach: Lubaszowa, Rychwałd, Jodłówka Tuchowska i Ratówki. Ponownie walczył w Lubince rozbijając transport wojskowy jadący na front wschodni. Z pola walki wyniósł trzech rannych, których zawiózł do obozu w Jamnej. W okresie bitwy pod Jamną 25 września 1944 r. uczestniczył w akcji przeciwko Niemcom w Bruśniku. Za wybitną odwagę wykazaną w czasie tych walk został odznaczony Krzyżem Walecznych. W grudniu 1944 r. oddział zaczął się stopniowo demobilizować.

Okres po II wojnie światowej

Po wojnie działał w strukturach walczących o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego. Został za to skazany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 21 czerwca 1950 r. na karę więzienia 6 lat. Dnia 15 kwietnia 1954 r. zostaje zwolniony
Wraca do rodzinnej miejscowości, gdzie pracuje wraz z matką na roli. W 1957 r. zakłada rodzinę ze Stanisławą z domu Stasik, ma dwie córki: Annę i Zofię. Buduje dom i prowadzi gospodarstwo. Uczestniczył w życiu społecznym wsi budując i projektując mosty na Batylowej koło państwa Gądków i państwa Molczyków, brał również czynny udział w budowie Kościoła Parafialnego. Od grudnia 1976 r. był członkiem zwyczajnym ZBOWID (legitymacja nr 985/42). Z uwagi na fakt kary, którą odbywał pozbawiono go członkostwa.
W oparciu o ustalenia Komisji Weryfikacyjnej, Zarząd Okręgu w Krakowie w 1990 r. postanowił uznać pełne prawa członkowskie i wpisać w poczet członków zwyczajnych Stowarzyszenia Żołnierzy AK. W 1994 r. decyzją Sądu Wojewódzkiego został uniewinniony. Wyrok sądu wydany wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego Państwa Polskiego.
24 kwietnia 1995 r. zostaje odznaczony przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Krzyżem Armii Krajowej, a 4 maja 1995 r. Krzyżem Partyzanckim. Decyzją Szefa Sztabu Wojskowego Tarnów z dnia 8 maja został awansowany do stopnia plutonowego. Był członkiem Stowarzyszenia Poszkodowanych przez III Rzeszę.
W rezultacie ciężkich przeżyć w okresie wojennym, pobytu w więzieniu w czasie represjonowania po wojnie, podupada na zdrowiu (zawał serca), a ponowne przesłuchania w 1994 r. w celu wydania wyroku uniewinniającego, przyczyniają się do powrotu do przeżyć z tamtych lat. W konsekwencji doprowadziło to do drugiego zawału i nagłej śmierci 28 września 1996 r. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Pleśnej.

Odznaczenia i nagrody

  • Krzyż Krzyż Walecznych (1944) – Rozkaz Komendanta Okręgu AK w Krakowie Nr 4284 z dnia 11 grudnia 1944 r.
  • Krzyż Armii Krajowej (1995)
  • Krzyż Partyzancki (1995)