Stanisław Gąciarz

16_pułk_piechoty

Stanisław Gąciarz (ur. 10.02.1911, zm. 15.02.1960), ps. „Ferbel”, żołnierz AK, uczestnik akcji „Burza”.

Okres przed II wojną światową

Stanisław Gąciarz urodził się 10.02.1911 jako syn Jana Juliusza i Marii z d. Mizera. Mąż Salomei Gąciarz i ojciec Jacka, późniejszego naczelnika i wójta gminy Pleśna.
Przed II wojną światową Stanisław Gąciarz mieszkał w Pleśnej zajmował się pracą na roli. Był też pszczelarzem i garbarzem skór.
W latach 1932-1934 odbył służbę wojskową w 26. Pułku Piechoty we Lwowie, gdzie został przydzielony do 2. kompanii na stanowisko strzelca. W marcu 1934 otrzymał przydział do Szkoły Podoficerskiej w 4. Baonie Saperów w Przemyślu. W sierpniu 1934 awansował do rangi kaprala i został przeniesiony do rezerwy.

Okres II wojny światowej

Po mobilizacji 24 sierpnia 1939 przydzielono go do I. Pułku Piechoty Strzelców Karpackich, plutonu zwiadowców. Po wybuchu wojny walczył z Niemcami pod Gródkiem Jagiellońskim, gdzie trafił do niewoli. Niemcy przewieźli go do obozu jenieckiego w Elsterhorst pod Dreznem, skąd uciekł w roku 1940 i ukrywając się w bydlęcych wagonach wrócił do Pleśnej.
W maju 1940 rozpoczął działalność konspiracyjną w tworzącej się siatce ruchu oporu, składając przysięgę wojskową. Po powstaniu w roku 1942 Związku Walki Zbrojnej współtworzył w Pleśnej placówkę kryptonim „Prakseda”, założoną przez Władysława Łado Zatorskiego ps. „Lawina”. Przyjął pseudonim „Ferbel” (według niektórych źródeł „Werbel”).
Od jesieni 1943 aktywnie uczestniczył w wielu akcjach dywersyjnych Batalionu AK „Barbara” 16. Pułku Piechoty, dowodzonego przez kapitana Eugeniusza Borowskiego ps. „Leliwa”. Jako podoficer znalazł się w poczcie dowódcy przewodząc wielu partyzanckim potyczkom. Był dowódcą patrolu dywersyjnego.
Jeszcze przed rozpoczęciem akcji „Burza”, w czerwcu 1944 „ Ferbel” uczestniczył w ważnej akcji polegającej na sparaliżowaniu ruchu kolejowego na linii Tarnów-Stróże. Akcja rozegrała się na stacji w Tuchowie, gdzie podłożono materiały wybuchowe i wysadzono szyny uniemożliwiając ruch niemieckich transportów wojskowych. Jako saper odpowiedzialny był za podłożenie materiałów wybuchowych.

25 września 1944 „Ferbel” uczestniczył w bitwie pod Jamną, ochraniając sztab dowódcy oddziału i atakując pozycje niemieckie prawdopodobnie w okolicach Ciepielówki. 10 października 1944 na drodze z Tarnowa do Zakliczyna w lesie Olszówki koło Lubinki uczestniczył w tzw. "Akcji Maślanej" przeprowadzonej przez oddział „Leliwy". Partyzanci w sile ok. 150 osób, zrekrutowani z 4. kompanii „Ewa” i 5. kompanii „Janina” oraz pocztu dowódcy, rozbili wtedy kolumnę niemieckich samochodów przewożących zaopatrzenie dla jednostek przyfrontowych. Była to ostatnia zorganizowana akcja batalionu „Barbara" na ziemi tarnowskiej przed jego rozformowaniem po akcji „Burza”, co nastąpiło ostatecznie w Lichwinie 23 października 1944 roku.

Okres po II wojnie światowej

Po zakończeniu II wojny światowej w roku 1945 Stanisław Gąciarz na krótko został funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, co było powszechną praktyką wśród dawnych partyzantów. Widząc jednak, jak instytucja ta, stworzona do utrzymania porządku w trudnych powojennych czasach, uległaa propagandzie komunistycznej wystąpił z szeregów MO już jesienią roku 1945.
Po wojnie zdemobilizowany zajął się pracą na roli i garbowaniem skór. Jako „przedsiębiorca prywatny”, a jednocześnie były partyzant, znajdował się pod lupą Urzędu Bezpieczeństwa w Tarnowie. Był dwukrotnie więziony.
Zmarł nagle na zawał, 15 lutego 1960 w wieku 49 lat.