Jerzy Kasperski

Kasperski
Grób Jerzego Kasperskiego, cmentarz w Pabianicach

Ur. 1.08.1913 w Pabianicach w rodzinie aptekarza Juliana Kasperskiego i Jadwigi z Bromirskich. Ojciec prowadził apteki w Warszawie i Pabianicach (przy ul. Zamkowej). zm. 7.04.2009 r. w Pabianicach. Dr med., płk. rez. WP. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Lekarz wojskowy. Pracownik pabianickich poradni chirurgicznych, asystent Kliniki Chirurgicznej AM w Łodzi, ordynator Oddziału Chirurgicznego Szpitala Miejskiego, radny Miejskiej Rady Narodowej, działacz PCK, Honorowy Członek Towarzystwa Przyjaciół Pabianic. Honorowy Obywatel Miasta Pabianic - 2003 r.
Opracowany życiorys został uzupełniony informacjami przekazanymi przez córkę Jerzego Kasperskiego.

Okres przed wojną

Kończy Szkołę Powszechną nr 3 oraz Gimnazjum im. Jędrzeja Śniadeckiego w Pabianicach (maturę pisał w 1930 r.) Dyplom Lekarza na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego otrzymał 1 września 1938 roku. Zgodnie z obowiązującymi regulaminami rozpoczął służbę w Szkole Podchorążych Sanitarnych tzw. „Sanitarce”, którą ukończył 19.03.1939r. Następnie odbył staż w Instytucie Chirurgii Urazowej przy 1 Wojskowym Okręgowym Szpitalu w Warszawie. Tydzień przed wybuchem II wojny światowej został przydzielony do tzw. kadry zapasowej 4 Okręgu Wojskowego w Łodzi.

Okres wojny

1 września 1939 roku zgłosił się na ochotnika na wyjazd do Sieradza, jako kierownik Punktu Sanitarno-Odżywczego PCK. Miał do dyspozycji 8 sanitariuszek z przełożoną i 10 sanitariuszy z plutonowym Zasiecznym. Po przybyciu został wyznaczony do pełnienia funkcji Kierownika Miejscowej Stacji Ewakuacyjnej. Wkrótce wraz z rannymi i sanitariuszami przemieszcza się karetkami do Zduńskiej Woli, a potem Łasku i Łodzi. Potem dostaje rozkaz wyjazdu do stolicy, a następnie podąża dalej na wschód.
Pod Rawą Ruską został wzięty do niewoli niemieckiej, z której szybko uciekł i z dużym trudem przedostał się do rodzinnych Pabianic. W Pabianicach rozpoczął pracę w Szpitalu Miejskim, na oddziale chirurgicznym jako asystent. Praca ta trwała do września 1940 r. Jego ojciec był dwukrotnie aresztowany, po raz pierwszy w listopadzie i w grudniu 1939 r. Dzięki dyrektorowi szpitala odzyskuje wolność, bo w mieście brakuje lekarzy.
Ponieważ w Pabianicach nie mógł uzyskać rejestracji w niemieckiej izbie lekarskiej, zdecydował, wraz z ojcem, przenieść się do Warszawy. W stolicy, ze względu na duży napływ lekarzy z poznańskiego, nie udało mu się uzyskać posady. Zdecydował się szukać pracy na prowincji. Udało mu się znaleźć zatrudnienie, jako asystent oddziału chirurgicznego Szpitala Powiatowego w Radomsku. Od 1 stycznia1941 r. rozpoczął tam pracę, która trwała do 1 stycznia 1944 r. Do tego szpitala trafiali ranni partyzanci.
Podczas pracy w szpitalu wstępuje do Armii Krajowej, został zaprzysiężony pod pseudonimem „Tulipan” 1 sierpnia 1942 r. przez ,,Marka’’ - Aleksego Krokowicza oraz ,,Sztabę” - Zenona Bombkę.
Działalność jego w tym okresie, polegała na przygotowaniu opatrunków osobistych oraz udzielania pomocy zakonspirowanym pacjentom, rannym w sporadycznych akcjach Kedywu. W sierpniu 1943 dostał rozkaz, by wziąć udział w akcji odbicia więźniów w więzieniu w Radomsku. W dniu 1 sierpnia 1943 r. w szpitalu wziął kilka dni urlopu i zgłosił się do oddziału, który miał wykonach akcję. Akcją dowodził por. Stanisław Sojczyński ps. "Zbigniew" "Warszyc", a "Tulipan", jako dowódca służby sanitarnej mu asystował wraz z sanitariuszką Janiną Jankiewicz, ps. „Szefunia” (przed wojną sanitariuszka przy kancelarii prezydenta RP w Zamku Królewskim w Warszawie) oraz łącznikami. W wyniku przeprowadzonej akcji uwolniono około 60 osób: ponad 40 Polaków, 11 Żydów i Cyganów, w tym 12 członków lub współpracowników AK oraz dużej grupy mieszkańców wsi.
W końcu kwietnia 1944 r. dostał rozkaz pełnienia stałej służby w oddziale partyzanckim „Grunwald” Obwodu Radomsko. Od lipca 1944 r. oddział przekształca się w 3 kompanię 74 pp, gdzie jest lekarzem. 29 września 1944 r. został przeniesiony na stanowisko lekarza 74 pp AK. Brał udział w licznych akcjach bojowych oraz w kilku większych bitwach: pod Krzętowem, pod Rudą Pilczycką i w ostatnich czterodniowych bitwach - w rejonie Krzepina i Kosowa.
W grudniu 1944 r. jego pułk został zdemobilizowany, pozostał jedynie oddział bojowy, którym dowodził por. Bronisław Skóra-Skoczyński ps. ,,Robotnik” adiutant dowódcy 1 batalionu.
Zakończył służbę w stopniu porucznika.
Odznaczenia
  • Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami
  • Krzyż Walecznych
  • Krzyż Partyzancki
  • Krzyż Armii Krajowej
  • Medal Wojska Polskiego (dwukrotnie)
  • Medal za udział w Wojnie Obronnej 1939 roku.

Okres po wojnie

Okres po wojnie Od stycznia 1945 roku rozpoczął pracę w szpitalu miejskim w Pabianicach, działając także jako pełnomocnik PCK na miejscowym dworcu kolejowym i kierując punktem tzw. etapowym dla powracających z frontu oraz obozów koncentracyjnych.
W czerwcu 1945 roku opatrywał postrzelonego podczas akcji rekwizycyjnej plutonu PPS ppor. „Upartego” na majątek państwowy.
1 lutego 1946 roku zostaje powołany do wojska. Przez pierwsze kilka miesięcy pełnił funkcję lekarza komisji poborowej w Pabianicach. W czerwcu 1945 r. ujawnił się wraz z oddziałem ,,Robotnika” w Urzędzie Bezpieczeństwa w Piotrkowie Trybunalskim. Po ujawnieniu został skierowany na komisje weryfikacyjną MON w Warszawie, która zweryfikowała jego stopień porucznika.
W latach 1946 – 1947, jako lekarz w stopniu kapitana służy w oddziałach chirurgicznych kilku szpitali wojskowych, m.in. w Łodzi, Lublinie i Tarnowie.
W marcu 1946 komisja warszawska weryfikowała wszystkich lekarzy, zweryfikowano go 16 marca 1946 w stopniu kapitana lekarza. 14 stycznia 1947 roku został zdemobilizowany.
Podejmuje pracę w miejscowej poradni chirurgicznej. W latach 1948-1952 był asystentem, po uzyskaniu stopnia doktora medycyny został adiunktem w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w szpitalu im. św. Rodziny w Łodzi, kierowanej przez profesora Mariana Stefanowskiego. Od roku 1953 był z-cą ordynatora dr M. Dobulewicza w szpitalu miejskim w Pabianicach, a od 1959 do 1973 roku pełnił funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego szpitala w Pabianicach.
W roku 1963 został awansowany do stopnia majora.
Po przejściu na emeryturę w 1973 r. pracował w przychodniach chirurgicznych oraz jako lekarz orzecznik w PZU do 1992 r.
W latach 1959-1971, po wyborach, był niezależnym i niezrzeszonym radnym miejskiej Rady Narodowej w Pabianicach, został wybrany z rekomendacji środowiska lekarskiego. W Radzie Miejskiej zabiegał głównie o budowę nowego szpitala w Pabianicach. W latach 1959-1971 był radnym Miejskiej Rady Narodowej w Pabianicach.
Odznaczenia i wyróżnienia
  • Złoty Krzyz zasługi - 1959 rok
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - 1971 rok
  • Tytuł i Patent Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej - 1995 rok
  • Honorowa Odznaka PCK IV stopnia - 2001 rok
  • Nominacja na stopień podpułkownika - 2002 rok
  • Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Pabianic - 2003 rok
  • Medal "Pro Memoria" - 2008 rok
  • Nominacja na stopień pułkownika - 2009 rok
Zmarł 7 kwietnia 2009 roku. Liturgia żałobna nad trumną zmarłego odprawiona została w kościele św. Floriana. Wartę honorową pełnili członkowie Światowego Związku Żołnierzy AK. Spoczął na cmentarzu katolickim. Żegnały go tłumy pabianiczan.

Zdjęcia

Wszystkie zamieszczone zdjęcia, dla których nie podano źródła, zostały przekazane przez córkę Jerzego Kasperskiego

Kasperski
Zdjęcie przedwojenne 1938/1939

Kasperski
Partyzanci, kwiecien 1944 r., z lewej Jerzy Kasperski

Kasperski
Jerzy Kasperski, lata 70-te ubiegłego wieku

Kolejne 2 zdjęcia dotyczą spotkania, które odbyło się na początku lat 90-tych w Konstantynowie Łódzkim, gdzie ks. Czernik był proboszczem


Kasperski
Od lewej Jerzy Kasperski, ksiądz Stanislaw Czernik ps. "Burza” kapelan 74 p.p AK, Florian Budniak ps “Andrzej” - zastępca dowódcy 1 batalionu 74 p.p AK

Kasperski
Od lewej: „Szary” (?), Jerzy Kasperski, ksiądz Stanislaw Czernik, Florian Budniak

Kasperski
Tablica upamiętniająca rozbicie więzienia w Radomsku, odsłonięta 10 sierpnia 2003 roku
Muzeum Regionalne w Radomsku
http://www.radomsko.franciszkanie.pl/galeria_miejsca_pamieci.html

Kolejne 4 zdjęcia dotyczą uroczystości odsłonięcia w/w tablicy. W uroczystościach brał udział Jerzy Kasperski jako jedyny żyjący uczestnik akcji.

Kasperski
Jerzy Kasperski po lewej stronie

Kasperski
Od lewej: attaché Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji.
http://www.kombatanci.gov.pl/images/DOC/Kombatant/2003/200310.pdf

Kasperski

Kasperski

Kasperski
Jerzy Kasperski, 2008 r. (pół roku przed śmiercią)

Kasperski
Pogrzeb Jerzego Kasperskiego 10 kwietnia 2009 roku
https://www.zyciepabianic.pl/informacje/pabianice/pozegnalismy-doktora-kasperskiego.html

Kasperski
http://nekrologi.wyborcza.pl/0,11,,227992,Jerzy-Kasperski-Czes%C5%82awa-Kasperska-inne.html

Piśmiennictwo

  1. Jan Berner: Chirurgiczna pasja 1955-2015 60 lat fascynacji chirurgią na przełomie XX i XXI Wieku, Forum Bibl. Med. 2015 R. 8 nr 1 (15) http://cybra.p.lodz.pl/Content/13827/349_pdfsam_FBM_2015_nr1.pdf
  2. http://panaceum.lodz.pl/portrety-niepospolitych-medykow-jerzy-kasperski
  3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kasperski
  4. https://www.zyciepabianic.pl/informacje/historia/doktor-kasperski-nie-zyje.html
  5. http://akokregkielce.pl/kasperski-jerzy-tulipan.html
  6. http://www.wikiwand.com/pl/74_Pu%C5%82k_Piechoty_Armii_Krajowej
  7. http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Niepodleglosc_i_Pamiec/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2010-t17-n1_(31)/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2010-t17-n1_(31)-s191-211/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2010-t17-n1_(31)-s191-211.pdf
  8. https://issuu.com/mkay/docs/zr_nd_010_a
  9. http://pthrad.ayz.pl/wp-content/uploads/2017/09/ZR-VIII.pdf
  10. https://www.salon24.pl/u/pekowiec/786581,ksiadz-stanislaw-czernik-ps-burza-kapelan-74-pulku-piechoty-armii-krajowe