Batalion Armii Krajowej "Harnaś"

Harnaś


English version

Home Army Battalion “Harnaś”


It was formed on 6 August 1944 out of two companies: “Genowefa” and “Grażyna” of “Gustaw” Battalion which had been cut off in the City Centre. Lieutenant Marian Krawczyk codename “Harnaś” was given command of the battalion. After he died on 3 September, Major Ludwik Gawrych codename “Gustaw” took over command. The 3rd Company from Group VIII, commanded by Lieutenant Jan Piotrowski codename “Lewar” cooperated with the battalion, although it was formally subordinated to the commander of the “Krybar” Combat Group.

The battalion fought in the area of Nowy Świat, Mazowiecka and Świętokrzyska Streets. On 23 August, together with “Lewar’s” company, it captured the German Police Headquarters on 1 Krakowskie Przedmieście Street. The battalion was disbanded after withdrawal from the City Center. The two companies: “Grażyna” and “Genowefa” went back to their original battalion, which had come from the Old Town through the sewers. After merging, the units were deployed to defend the line of Mazowiecka and Świętokrzyska Streets, Napoleon Square, Górskiego Street. On 6 September, the battalion’s surviving units were combined into a single company which was incorporated into “Bartkiewicz” Group.

Total losses of both battalions – “Gustaw” and “Harnaś” – reached more than 300 killed in action.

Historia batalionu

Batalion został utworzony 6 sierpnia na bazie kompanii "Genowefa" i "Grażyna" batalionu "Gustaw", które zostały odcięte w Śródmieściu.

Struktura batalionu i kadra dowódcza

  • Dowódca ppor./por./kpt., Marian Krawczyk "Harnaś" (poległ 3 września), mjr Ludwik Gawrych;
  • Kompania "Genowefa" - dowódca: por. Mieczysław Ciopa "Marabut" (poległ 5 sierpnia) , ppor. Bolesław Kostecki "Marcin";
  • Kompania "Grażyna" - dowódca ppor.Marian Krawczyk "Harnaś" (do 5 sierpnia); por. Józef Jabłoński "Józef" (ranny 15 sierpnia, zm. 4 września), ppor. Tadeusz Ludwik Lawiński "Ludwik", do 7 września); ppor Jan Kruzenstern "Jan", kpr. pchor,/plut. pchor. Ryszard Benedykciński "Niesiowski" (zaginął 17 września na Solcu) kpr. pchor. Jan Wojtkiewicz "Wiera" (22 września przedostał się na Pragę).
  • Kompania "Janusz"" - dowódca: sierż./por. Janusz Zapolski "Janusz" do 17 sierpnia, ppor. Stanisław Wysocki "Ryszard" (23 sierpnia ciężko ranny).
Z batalionem współdziałała 3 kompania VIII Zgrupowania (kompania "Lewara"), dowodzona przez – por. Jana Piotrowskiego "Lewar", choć formalnie podlegała dowódcy Grupy Bojowej "Krybar".

Walki batalionu w Powstaniu Warszawskim

Batalion walczył w rejonie Nowego Światu, Mazowieckiej i Świętokrzyskiej. 23 sierpnia batalion Harnaś i kompania Lewara zdobyły gmach Komendy Policji przy Krakowskim Przedmieściu 1.

Po 3 września, po wycofaniu ze Śródmieścia, batalion został rozwiązany. Kompanie „Grażyna” i „Genowefa” włączono do macierzystego batalionu „Gustaw”, który przeszedł kanałami ze Starówki, dowództwo objął Ludwik Gawrych. Połaczone oddziały rozpoczęły obronę: ul. Mazowiecka – Świętokrzyska – plac Napoleona – ul. Górskiego.

6 września z dotychczasowych oddziałów utworzono jedną kompanię zbiorczą i włączono ją do Zgrupowania "Bartkiewicz".

Łączne straty Batalionów „Gustaw”-„Harnaś” – ponad trzystu poległych.

Zdjęcia

Harnaś
Podwórze kamienicy przy ul. Świętokrzyskiej 20. Plut. pchor. Adam Podkóliński "Michał", „Olszewski” prezentuje grupie powstańców z kompanii "Janusza" z Batalionu "Harnaś" niemiecki lekki karabin maszynowy (leMG 08/15) zdobyty po ataku na Komendę Policji. Drugi od prawej kpr. pchor. Włodzimierz Wiśniewski "Cygan" z czechosłowackim, ręcznym karabinem maszynowym ZB wz. 1926

Harnaś
Ppor. Jerzy Zamecki "Wilczek" z kompanii "Janusza" z Batalionu "Harnaś" idący ul. Świętokrzyską z radiem zdobytym po ataku na Komendę Policji. Na szyi powstaniec ma zawieszony pistolet maszynowy "Błyskawica". W tle budynek przy ul. Świętokrzyskiej 19

Harnaś
Sztandar powstał w 1990 r. dzięki fundacji T. Z. Knoblów. Zaprojektował go art. plastyk Stanisław Wysocki ps. "Ryszard", kolejny d-ca komp. "Janusz" bat. "Harnaś". Sztandar poświęcony został 10 czerwca 1990 r. w Bazylice św. Krzyża Krakowskie Przedmieście 3 w Warszawie przez ks. biskupa Zbigniewa Józefa Kraszewskiego.

Harnaś
Żołnierze batalionu pochowani są w kwaterze B24 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do miejsca pamięci - ...............

Zezwolenie na umieszczenie tabliczki

•  Czy wiesz, że ...