Henryk Leliwa-Roycewicz

płk Henryk Leliwa-Roycewicz

Henryk Leliwa-Roycewicz (ur. 30 lipca 1898 w Janopolu, zm. 18 czerwca 1990 w Warszawie), ps. "Leliwa", dowódca Batalionu "Kiliński" podczas Powstania Warszawskiego, medalista olimpijski w jeździectwie.

Okres przed 2 wojną światową

Służbę wojskową rozpoczął w 1918 zgłaszając się na ochotnika do 1 Pułku Ułanów Wileńskich. W 1920 ukończył warszawską Szkołę Podchorążych, a następnie kurs oficerów kawalerii w Grudziądzu. 1 czerwca 1921 otrzymał stopień podporucznika i został skierowany do 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Awansował na porucznika ze starszeństwem 1 września 1922, a na rotmistrza w 1936. Ukończył kurs instruktorów jazdy i został członkiem grupy sportu konnego. Instruktor jazdy konnej w latach 1937–1939 w CWK w Grudziądzu.


Okres 2 wojny światowej i konspiracji

W kampanii wrześniowej 1939 r., w stopniu rotmistrza, dowodził 2 szwadronem 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Został ranny podczas walk z Armią Czerwoną. Dzięki ucieczce ze szpitala w Stryju udało mu się uniknąć losu pozostałych oficerów Pułku, którzy zostali zamordowani w Katyniu. W 1941 przedostał się do Warszawy, gdzie został oficerem w IV Rejonie Armii Krajowej. Od listopada 1943 do końca powstania warszawskiego dowódca Batalionu "Kiliński". Największym sukcesem batalionu było zdobycie budynku PAST-y przy ul. Zielnej. 8 września został ciężko ranny. Awansowany na majora.


Okres po 2 wojnie światowej

Inspektor hodowli koni od 1945 w Urzędzie Ziemskim w Warszawie.

W 1949 został skazany przez sąd na sześć lat więzienia. W 1956[1] został oczyszczony od ciążących na nim zarzutów. Do 1960 trener w warszawskim klubie jeździeckim, do 1968 rzeczoznawca koni w „Polcargo”, do 1972 trener jeździecki w Legii.

Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.


Odznaczenia i mianowania

Odznaczony orderem Virtuti Militari (VM kl. 5 za kampanię wrześniową i kl. 4 za Powstanie Warszawskie), 3-krotnie Krzyżem Walecznych i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 1990 został mianowany pułkownikiem Wojska Polskiego.


Jeździectwo

Wielką pasją rotmistrza były konie. Na igrzyskach olimpijskich w Berlinie 1936 w drużynowym WKKW zdobył srebrny medal. W zdobyciu złotego medalu przeszkodzili gospodarze igrzysk, którzy mylnie poinformowali rotmistrza Leliwę o ominięciu przez niego wcześniejszej przeszkody i dyskwalifikacji. Polski zawodnik zawrócił, aby powtórnie "zaliczyć" przeszkodę. Dopiero gdy to zrobił, dowiedział się, że zaszła pomyłka. Strata czasu oraz dodatkowe cztery kilometry, które musiał przebiec koń (Arlekin III), nie pozwoliły na doścignięcie zwycięzców zawodów – drużyny Niemiec. W konkursie indywidualnym Leliwa zajął 15. miejsce.

Inne osiągnięcia sportowe to: 3-krotne zwycięstwo w Pucharze Narodów (1928, 1931, 1932), mistrzostwo Polski w WKKW, 6-krotne wicemistrzostwo w WKKW, ujeżdżeniu i w skokach przez przeszkody.


•  Batalion Armii Krajowej "Kiliński"



Zezwolenie na umieszczenie tabliczki