Harcerska Bateria Artylerii Przeciwlotniczej "Żbik"

Żbik


English version

Home Army Scouting Anti-Aircraft Battery “Żbik”


The unit came from the scouting organization “Żbik”. Prior to the Rising, as the 568th Anti-Aircraft Platoon of the 2nd Company it was part of the IV Home Army Group “Gurt”.

On 2 August 1944, it separated into the 2nd Scouting Anti-Aircraft Battery “Żbik”. It was composed of five platoons under the command of Lieutenant Henryk Szczepański “Żuk”. At the outbreak of the Rising, at the so-called W Hour, 60 people reported to the battery.

The battery was to cooperate with infantry units in capturing the Main Railway Station, the Poniatowski Bridge, the Postal Railway Station and the Military Institute of Geography. These tasks were not accomplished. The battery seized and held until the end of the Rising buildings on Chmielna Street from number 53 to 67. Its soldiers also organized the insurgent field postal service in the City Centre North that was later taken over by the Scout Field Postal Service.

The battery lost around 10 soldiers.

Historia baterii

Historia oddziału sięga jesieni 1939 roku, kiedy to grupa harcerzy 21. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. gen. Ignacego Prądzyńskiego utworzyła organizację harcerską „Żbik”.

Na dwa dni przed wybuchem powstania, jeszcze jako pluton artylerii przeciwlotniczej nr 568, wchodzili w skład drugiej kompanii IV Zgrupowania AK „Gurt”.

Młodocianych artylerzystów szkolono już dobre pół roku przed sierpniem, korzystając ze zdobytych i przetłumaczonych instrukcji obsługi niemieckich działek przeciwlotniczych. Pięcioosobowe załogi uczyły się budowy sprzętu, doskonaliły też synchronizację ruchów niezbędnych do wystrzelenia pocisku. Niestety robiły to wszystko „na sucho”, bo pierwsze prawdziwe strzelanie miało się odbyć dopiero na zdobycznym sprzęcie.

Ale już drugiego sierpnia 1944, po poszerzeniu stanu osobowego i przeformowaniu „Gurtu”, w strukturze zgrupowania pojawiła się 2. Harcerska Bateria Artylerii Przeciwlotniczej „Żbik”.

Struktura baterii i kadra dowódcza

  • Dowódca baterii ppor. Henryk Szczepański "Żuk".
  • pluton I dowódca kpr. pchor Gromulski Stanisław "Ruskin"
  • pluton II dowódca kpr.pchor./ppor.Osiński Piotr "Kaczanowski"
  • pluton IIII dowódca kpr.pchor. Rażniewski Andrzej "Krzycki" "Pożoga-Romer",
  • pluton służby obserwacyjno-alarmowej dowódca Czałbowski Andrzej "Kruk",
  • pluton łączniczek komendantka kpr.pchor. Leskiewicz Anna "Orlicz",
  • służba sanitarna, komendantka kpr. Jezierska Maria "Bogdańska"
  • warsztat rusznikarski – szef Zarembski Klemens "Szczepaniak" warsztat wyprodukował m.in. 42 pistolety maszynowe "Sten"..
Stan osobowy baterii w godzinie „W” wynosił sześćdziesięciu ludzi,

Walki baterii w Powstaniu Warszawskim

Jako jednostka drugiego rzutu, bateria miała współdziałać z oddziałami piechoty przy zdobywaniu Dworca Głównego, Mostu Poniatowskiego oraz Dworca Pocztowego i Wojskowego Instytutu Geograficznego. Zadań tych nie udało się wykonać. 2 sierpnia „Żbika” podporządkowano IV Zgrupowaniu „Gurt”, walczącemu w rejonie Dworca Głównego. Bateria zajęła i utrzymała do końca Powstania budynki przy ul. Chmielnej, od nr 53 do 67. Żołnierze z 2. Baterii zorganizowali też pocztę polową w północnym Śródmieściu, którą później przekazano Harcerskiej Poczcie Polowej.

Przez „Żbika” przewinęło się 250 powstańców, w tym ok. 100 kobiet.

Straty baterii – ok. dziesięciu poległych.

Zdjęcia

Żbik
Zdjęcie zbiorowe zołnierzy baterii

Żbik
Teren na którym pochowani są żołnierze baterii znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze D2

Kliknąć dla wyświetlenia mapy
Trasa na urządzeniu mobilnym pokazuje drogę od aktualnego położenia do miejsca pamięci - ...............

Zezwolenie na umieszczenie tabliczki

•  Czy wiesz, że ...