Bernard Wiechuła

 Bernard Wiechula

ur. 30 lipca 1920 r. w Katowicach zm. 7 czerwca 2000 r. w Hamilton (Kanada) – harcerz, oficer Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Armii Krajowej, Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, cichociemny, ps. „Maruda”, „Kusy”, vel Bernard Słota, vel Janusz Dębicki, doktor nauk chemicznych

Okres przed wojną

Uczył się w szkole powszechnej w Bogucicach (obecnie Katowice), następnie w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. A. Mickiewicza w Katowicach, później w Gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. W 1939 r. zdał egzamin dojrzałości.
Wraz z bratem Henrykiem oraz bliźniakiem Ludwikiem działał w Związku Harcerstwa Polskiego, w 1938 r. obaj bracia bliźniacy otrzymali stopień podharcmistrza.

Okres wojny

4 września 1939 r. wraz z poszukiwanym przez gestapo ojcem. uczestnikiem trzech Powstań Śląskich oraz braćmi Henrykiem i Ludwikiem, w grupie powstańców śląskich ewakuował się z Katowic. 7 września w trakcie bombardowania utracili kontakt z ojcem, dotarł w rejon Lublina.
Początek okupacji niemieckiej był dla rodziny Wiechułów bardzo dramatyczny, najstarszy syn Henryk został zamordowany przez gestapo, a później umarł również ojciec.
Po agresji sowieckiej na Polskę powrócił do Katowic, pod pozorem studiów kleryckich we Włoszech otrzymał niemiecki paszport dla cudzoziemców, pociągiem wraz z bratem bliźniakiem dotarł do Włoch. Po otrzymaniu paszportu polskiego w Mediolanie, 4 lutego 1940 r. przekroczył granicę włosko – francuską w Modane. 6 lutego wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych w Bressuire, przydzielony do 1 kompanii saperów 2 batalionu 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Od 1 maja 1940 r. (wraz z bratem Ludwikiem) w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów w St. Gammes k. Angers.
Po upadku Francji 22 czerwca 1940 r. ewakuowany z Biaritz statkiem m/s „Batory”, 26 czerwca dotarł do Plymouth (Wielka Brytania), następnie od 28 czerwca w Crawford, przydzielony do służby wartowniczej (obserwacja przeciwdesantowa). Od 7 lipca 1940 r. przydzielony do 1 kompanii saperów 1 Brygady Strzelców. Od 15 grudnia w Szkole Podchorążych Saperów w Dundee, po jej ukończeniu (z szóstą lokatą) 3 maja 1941 r. awansowany na stopień kaprala podchorążego.
Ponownie przydzielony do 1 kompanii saperów 1 Brygady Strzelców, od 14 kwietnia 1943 r. dowódca rozpoznania 10 kompanii saperów.
Zgłosił się do służby w Kraju. Od 7 maja 1943 r. w 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej. Przeszkolony ze specjalnością w dywersji, m.in. podczas 6 tygodniowego kursu komandosów w Szkocji, kursu walk ulicznych w Battersea (zbombardowana dzielnica Londyn), kursu spadochronowego w Leven oraz Ringway. Zaprzysiężony na rotę AK (wraz z bratem Ludwikiem) 4 sierpnia 1943 r. w Chicheley, awansowany na stopień podporucznika ze starszeństwem od 16 września 1943 r.
Zrzucony do okupowanej Polski w nocy z 16 na 17 września 1943 roku w sezonie operacyjnym „Riposta”, w operacji lotniczej „Neon 3” z samolotu Halifax BB-309 „T” (138 Dywizjon RAF). Start z lotniska RAF Tempsford, zrzut na placówkę odbiorczą „Obraz”, za ujściem Bugu i Narwi, w rejonie miejscowości Kąty – Borucza, 12 km od Tłuszcza.
Awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem od 16 września 1943 r.
Po skoku aklimatyzacja do realiów okupacyjnych w Warszawie, u konspiracyjnej ciotki Franki (Zofia Podoska).
Początkowo przydzielony do Zgrupowań Partyzanckich Cichociemnego Jana Piwnika ps. Ponury, jednak przydział nie został zrealizowany. Od listopada przydzielony jako instruktor Kedywu bazy kieleckiej „Start IV”, przygotowującej zrzut dla wzmocnienia oddziałów „Ponurego”. Przez dłuższy czas zmuszony był ukrywać się w związku z aresztowaniem dowódcy bazy, Cichociemnego Jana Rogowskiego ps. Czarka. Od 9 marca 1944 r. instruktor dywersji Inspektoratu Rejonowego Częstochowa AK, zastępca dowódcy plutonu batalionu „Tygrys” por. Mieczysława Tarchalskiego ps. Marcin, także instruktor minerski Obwodu Włoszczowa AK. Wyszkolił 17 patroli saperskich. Od lipca 1944 r. zastępca dowódcy kompanii i dowódca patrolu minerskiego, następnie dowódca patrolu saperskiego w batalionie mjr. Hipolita Świderskiego ps. Jur. Uczestniczył w akcjach bojowych, m.in. na niemiecki pociąg.
Od września 1944 r., po spotkaniu brata bliźniaka, Cichociemnego ppor. Ludwika Wiechułę ps. Jeleń, przydzielony jako zastępca dowódcy kompanii i dowódca patrolu minerskiego batalionu „Tygrys” por. Mieczysława Tarchalskiego ps. Marcin, Od końca września oficer do zadań specjalnych oraz dowódca 3 plutonu (saperów) 5 kompanii Cichociemnego ppor. Ludwika Wiechuły ps. Jeleń, w składzie 2 batalionu por. Antoniego Hedy ps. Szary 3 Pułku Piechoty Legionów 2 Dywizji Piechoty Legionów.
Uczestnik wielu działań bojowych, m.in. 13 września pod Trawnikami, zlikwidowania silnie umocnionego bunkra niemieckiego w nocy 16/17 września, na szlaku kolejowym Kielce – Częstochowa, natarciu 17 września wraz z 5 kompanią w rejonie wsi Szewce, podczas którego zabito 64 Niemców. Wraz z bratem Cichociemnym ppor. Ludwikiem Wiechułą ps. Jeleń, przedstawiony do odznaczenia Virtuti Militari. W nocy 27/28 września 1944 r., po dekoncentracji pułku wraz z batalionem Antoniego Hedy ps. Szary uczestnik walk z niemiecką jednostką lotniczą w rejonie miejscowości Biedaszek. 5 listopada jako dowódca plutonu wraz z 5 kompanią Cichociemnego ppor. Ludwika Wiechuły ps. Jeleń uczestnik kontrataku w rejonie drogi Niekłań – Szydłowiec.
Od grudnia 1944 r. wraz z bratem Ludwikiem w ochronie radiostacji 3 Pułku Piechoty Legionów, obsługiwanej przez Cichociemnego plut. Kazimierza Śliwę ps. Strażak 2, zlokalizowanej w pomieszczeniach fabrycznych kopalni rudy „Łopata” w rejonie Chlewisk, utrzymującej łączność z Brindisi i Londynem. Awansowany na stopień porucznika, ze starszeństwem od 1 stycznia 1945 r.
9 stycznia 1945 r. na spotkaniu z bratem Ludwikiem w Kielcach, następnie w kierunku na Częstochowę i Oleszno, jako szef tamtejszego Kedywu. W związku z sowiecką ofensywą 17 stycznia, schronił się w klasztorze sióstr Nazaretanek w Częstochowie, przy ul. Dąbrowskiego 19.
Po wojnie pozostał w konspiracji, 21 stycznia spotkał się z Cichociemnym mjr. Bolesławem Jackiewiczem ps. Łabędź, szefem Oddziału III Sztabu Obszaru Zachodniego Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, następnie WiN (Bydgoskie, Poznańskie, Olsztyńskie, Gdańskie), m.in. szefem Wydziału Organizacyjnego Komendy Obszaru Zachodniego WiN (I Zarząd).
Eskortował Cichociemnego mjr. Bolesława Jackiewicza ps. Łabędź oraz ppłk Wojciecha Borzobohatego ps. Wojan, od kwietnia 1945 r. szefa sztabu Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj, kierowanej przez płk. dypl. Jana Rzepeckiego, na „melinę” w domu swojej matki w Katowicach, przy ul. Ludwika 35. Eskortował ich także 14 kwietnia 1945 r. w drodze do Warszawy.

Okres po wojnie

Realizując rozkaz ppłk Wojciecha Borzobohatego ps. Wojan, 19 maja 1945 r. wyruszył w celu nawiązania kontaktów ze Sztabem Naczelnego Wodza, przez Pilzno (Czechosłowacja) dotarł do strefy amerykańskiej, następnie samolotem 23 maja dotarł do Wielkiej Brytanii, 26 maja zameldował się w Oddziale VI (Specjalnym) Sztabu Naczelnego Wodza. Spotkał się także z premierem Rządu R.P. Tomaszem Arciszewskim.
Od 25 maja 1945 r. do 6 marca 1947 r. w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, od 30 lipca 1945 r. w kompanii rezerwowej saperów w ośrodku szkoleniowym saperów.
Od 16 sierpnia podjął studia na Wydziale Chemicznym Uniwersytetu w Leeds. W 1950 r. obronił doktorat w zakresie nauk chemicznych. Podjął pracę w British Ceramic Research Association.
Od 15 maja 1952 r. w Kanadzie, pracował w Dominion Tar and Chemical Company w Montrealu. Od 1945 r. w Imperial Oil Limited, Oddział ESSO Petroleum Canada w Kanadyjskim Zagłębiu Chemicznym w Sarni, Ontario.
Od 1953 r. członek Stowarzyszenia Techników Polskich w Kanadzie, założyciel oraz wielokrotny prezes Oddziału Techników w Sarni, Ontario. Działacz Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (SPK) w Kanadzie, honorowy członek Kanadyjskiego Instytutu Energetycznego.
Od 1985 r. na emeryturze, w 1962 r. po raz pierwszy po wojnie przyjechał do Polski.
Zarządzeniem Prezydenta R.P. z 10 listopada 1990 r. awansowany do stopnia kapitana.
Prowadził bardzo aktywny tryb życia, pływał, jeździł na rowerze, odbywał codzienne marsze do 14 km. W 1995 r. doznał rozległego wylewu.
Zmarł 7 czerwca 2000 r. Pogrzeb odbył się w mieście Hamilton w prowincji Ontario w Kanadzie 12 czerwca 2000 r.

Ordery i odznaczenia

  • Krzyż Walecznych – czterokrotnie
  • Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
  • Medal Wojska Polskiego
  • Krzyż Armii Krajowej
  • Krzyż Partyzancki
  • Medal Pamiątkowy Wojny 1939–45 (Francja)
  • King’s Medal for Courage in the Cause of Freedom (Wielka Brytania)
  • Defense Medal (Wielka Brytania)
  • War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania)

Życie rodzinne

  • Syn Franciszka, górnika, uczestnika trzech Powstań Śląskich oraz Elżbiety z domu Lewan. Brat bliźniak Cichociemnego Ludwika.
  • W 1949 r. zawarł związek małżeński z Margater Mary Byron (1925-1983). Mieli troje dzieci: Damiana (ur. 1950 r.) nauczyciela w szkole średniej, Marka (ur. 1953 r.) programistę komputerowego oraz Gabrielę (ur. 1955 r.) koordynatorkę akcji charytatywnej w Peru.
  • Po śmierci pierwszej żony, zawarł związek małżeński po raz drugi z Mauren Rogers (ur. 1932 r.), nauczycielką języka włoskiego i francuskiego, specjalistką nauczania dzieci niepełnosprawych fizycznie oraz umysłowo.

Zdjęcia

 Bernard Wiechula
por./kpt. Bernard Wiechuła „Maruda”, 1992

 Bernard Wiechula
por./kpt. Bernard Wiechuła, Londyn 1992

 Bernard Wiechula

Piśmiennictwo

  1. https://ompio.pl/wiezniowie/wiechula-ludwik/
  2. http://elitadywersji.org/bernard-wiechula-cichociemny/ !!!
  3. https://www.polskieradio.pl/287/5693/Artykul/1701357,ppor-Ludwik-Wiechula-ps-Jelen-Ignac
  4. https://zeszytykombatanckie.pl/cichociemni-ludwik-i-bernard-wiechulowie/ !!!