Zdzisław Kabata

 Kabata

Zbigniew Kabata ps. Bobo (ur. 17 marca 1924 w Jeremiczach na Polesiu, zm. 4 lipca 2014 w Nanaimo w Kanadzie) – uczony, badacz, parazytolog, podpułkownik WP w stanie spoczynku, porucznik cz.w. Armii Krajowej, żołnierz oddziału partyzanckiego Jędrusie.

Okres przed wojną

Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1936 r., wstąpił do Korpusu Kadetów nr 1 Marszałka Józefa Piłsudskiego we Lwowie, gdzie uczęszczał do czerwca 1939 r. Tuż przed wybuchem wojny zdążył odbyć swój pierwszy rejs do krajów skandynawskich na statku szkoleniowym ZHP „Zawisza Czarny”.

Okres wojny

Wojenna zawierucha przygnała go na teren powiatu sandomierskiego. Wraz z rodzicami i rodzeństwem zatrzymał się we wsi   Wiśniowa pod Staszowem. Przebywając tu, razem ze swoim ojcem – Piotrem Kabatą, będącym oficerem zawodowym, brał czynny udział w organizacji podziemnej. Tutaj również zaczął stawiać ” pierwsze kroki” jako konspirator. W 1941 r. wszedł w szeregi organizacyjne „Jędrusiów” i działał w siatce kolportażu partyzanckiego pisma „Odwet”, nosił pseudonim „Bobo”.

Historia powstania oddziału "Jędrusie" - audycja Józefa Garlińskiego z cyklu "Walki i prace AK".
(RWE, 1963)

W 1942 r. dołączył do oddziału leśnego „Jędrusiów”, gdzie w 1943 r. wsławił się m. in. jako wykonawca wyroku na współpracowniku gestapo Gaszyńskim podczas meczu piłkarskiego w Sandomierzu na stadionie wypełnionym po brzegi hitlerowcami. Brał udział we wszystkich akcjach bojowych oddziału, w tym w grupach uderzeniowych podczas rozbicia więzień w Opatowie (12 III 1943 - uwolnienie 55 więźniów) oraz w Mielcu (29 III 1943 - uwolnienie 136 więźniów).

Akcja odbicia więźniów w Mielcu przez partyzancki oddział "Jędrusie" - audycja Józefa Garlińskiego z cyklu "Walki i prace AK".
(RWE, 1963)

Był jednocześnie członkiem zespołu redakcyjnego „Odwetu”. Autor pieśni i wierszy partyzanckich.

Okres po wojnie

W 1945 roku ścigany przez NKWD i UB dotarł do 2 Korpusu WP we Włoszech, następnie w Anglii. W latach 1948–1951 w Szkocji pracował jako rybak dalekomorski. W latach 1951–1955 studiował biologię na Wydziale Zoologii w Uniwersytecie w Aberdeen. W 1959 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii, a w 1966 – doktora nauk przyrodniczych. Po ukończeniu studiów podjął pracę w Marine Laboratory (Scootish Department of Agriculture and Fisheries, a w 1967 został kierownikiem Laboratorium Parazytologii w Pacific Biological Station w Nanaimo w Kanadzie, gdzie pracował do chwili przejścia na emeryturę w 1989 r. Profesor Uniwersytetu Simon Fraser w Burnaby. Doktor honoris causa Akademii Rolniczej w Szczecinie (1993). Autor ok. 150 prac naukowych z zakresu parazytologii, wydanych w 15 krajach w różnych językach. Środowisko naukowe uhonorowało Z. Kabatę nadając nazwy gatunkowe pochodzące od nazwiska i pseudonimu kilku odkrytym organizmom, w tym prehistorycznemu pasożytowi ryb. Autor ponad 50 wierszy opowiadających głównie o bohaterskiej walce i składających hołd poległym żołnierzom Armii Krajowej. W 1964 roku napisał wiersz „Armia Krajowa” będący nieoficjalnym hymnem środowisk żołnierzy AK. Wiersz ten jest wielokrotnie cytowany we fragmentach na wielu pomnikach Armii Krajowej, a pełen tekst znajduje się na pomniku AK w Licheniu na terenie bazyliki (odsłonięty 6 września 2004 r.). W 1999 roku Rada Miasta nadała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Sandomierza.   Zmarł 4 lipca 2014 w Nanaimo w Kanadzie. Tam został pochowany w polskim mundurze wojskowym obok swej Małżonki. W pogrzebie uczestniczył Konsul Rzeczypospolitej w Kanadzie.

Odznaczenia

  • Srebrny Krzyż Orderu Virtuti Militari, 
  • Krzyż Walecznych, 
  • Medal Wojska (dwukrotnie) 
  • Krzyż Armii Krajowej 
  • Krzyż Partyzancki
  • Złoty Medal za Zasługi dla Obronności Kraju
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski - ostatnio 
  • Medal im. Konstantego Janickiego - Polskie Towarzystwo Parazytologiczne  
  • Medal im. Profesora Kazimierza Demela (1988)
  • Order of Canada Member - najwyższe kanadyjskie odznaczenie państwowe - (29 lipca 2007)
  • Wardle Medal - Kanadyjskie Towarzystwo Zoologiczne, za szczególny wkład wniesiony do światowej nauki

Zdjęcia i filmy

 Kabata
https://mielczanie.wordpress.com/2013/04/05/zbigniew-kabata-bobo-armio-krajowa/

 Kabata
Patrol rowerowy „Jędrusiów” w drodze na akcję na akcję w Orczkach k. Szczucina. 8.04.1943 r.- czwarty od lewej Zbigniew Kabata „Bobo”, kwiecień 1943 r.
https://dzieje.pl/aktualnosci/w-opatowie-upamietniono-zbigniewa-kabate-ps-bobo



 Kabata
Odznaczenie Zbigniewa Kabaty Orderem Canady przez Naczelną Gubernator Kanady Michaelle Jean podczas 102 uroczystości nadawania odznaczeń w Galerii Rideau,
11 kwietnia 2008r. http://www.kadeci2rp.pl/index.php?co=gal&g=23





 Kabata
Pasaż w Opatowie - znajduje się w starej części miasta, pomiędzy Urzędem Miasta i Gminy, a budynkiem byłego więzienia, łączy Plac Obrońców Pokoju i ulicę Nowowałową

 Kabata
Tablica pamiątkowa przypominająca postać ppłk Zbigniewa Kabaty - budynek dawnego więzienia w Opatowie

 Kabata
Tablica pamiątkowa upamiętniająca rozbicie więzienia w Mielcu - budynek dawnego więzienia w Mielcu


Piśmiennictwo

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_Kabata
  2. https://prawicowyinternet.pl/zbigniew-kabata/
  3. https://bibliotekapiosenki.pl/osoby/Kabata_Zbigniew