Batalion "Sokół"

Sokół




English version

Battalion “Sokół”


The unit was formed on the initiative of Cavalry Captain Władysław Olszowski from volunteers who started reporting to the unit from the beginning of the Rising – residents of nearby houses and soldiers from various units who did not make it to their own points of concentration before the W Hour. The battalion’s roster grew by the hour. Commanded by Cavalry Captain Władysław Olszowski, the battalion consisted of two companies and combat engineers, security, technical/gunsmith, firefighting and medical platoons.

On 2 August, the battalion repulsed an attack of three German tanks on a barricade at Bracka Street. After that, it fought in the City Centre in the area of Bracka, Nowogrodzka, Żurawia, Krucza Streets, Jerozolimskie Avenue, Nowy Świat, Książęca Streets and Trzech Krzyży Square. From the beginning, the unit was subordinate to the sector commander Captain Władysław Abramowicz codename “Litwin”, and then to the commander of the northern sector Major Narcyz Łopianowski “Sarna”.

Between September 7 and September 10, soldiers from Battalion “Nałęcz” and P-20 Company of the Security Corps who retreated from the Old Town were incorporated into the battalion. After capitulation, the unit went into captivity as part of the 21st Home Army Infantry Regiment. The battalion lost around 40 soldiers in action.

A legendary insurgent Antoni Szczęsny Godlewski “Antek Rozpylacz” served in ranks of this battalion. He was killed in action.

Historia batalionu

1 sierpnia 1944 wkrótce po godzinie "W" w mieszkaniu rtm. Władysława Olszowskiego przy ul Nowogrodzkiej 3 m. 11 zebrała się na naradę grupa osób,członków OW-KB oraz najbliższych znajomych rotmistrza, w celu oceny sytuacji. Wobec braku oddziałów AK w bliskim sąsiedztwie i dużego zagrożenia dla mieszkańców sektora Bracka - Nowogrodzka - Żurawia ze strony czołgów, wozów pancernych i piechoty niemieckiej przesuwającej się wzdłuż Alej Jerozolimskich, jak również ze strony silnej załogi ufortyfikowanej w gmachu BGK, podjęto decyzję o samodzielnym przygotowaniu obrony odcinka. Dowództwo objął rtm. Olszowski, dysponujący dużym doświadczeniem bojowym i organizacyjnym.
Ustalono następujące zadania:
  1. zmobilizowanie mieszkańców do budowy barykad.W ciągu nocy z 1 na 2 sierpnia ukończona została barykada zamykająca od strony Alej Jerozolimskich ulicę Bracką u wylotu Nowogrodzkiej. Do południa ukończono barykadę zamykającą ul. Nowogrodzką.
  2. zorganizownie obrony barykad. Grupa skupiona wokół rotmistrza Olszowskiego stała się zalążkiem oddziału formowanego z ochotników, zgłaszających się od pierwszych godzin Powstania - mieszkańców okolicznych domów oraz tych, którzy nie zdążyli przed godź. "W" dotrzeć do swych punktów koncentracji.
Stan osobowy oddziału zwiększał się z każdą godziną. Już 2 sierpnia rtm. Olszowski zorganizował kancelarię i rozpoczął formowanie przyszłego batalionu.

Trudnym problemem był brak dostatecznej ilości broni. Uzbrojenie składało się z 1 stena, 2 kb, 1 "lochela" z 2 nabojami, kilku pistoletów, pewnej liczby granatów oraz butelek z benzyną.

W ciągu kilku dni oddział, który powstał z kilkuosobowej grupy. rozrósł sie do dużej, samodzielnej jednostki.W dniu 4.08.1944 r. oddział "Sokół" liczył 150 żołnierzy.

W pierwszych dniach września do batalionu "Sokół" dołączono część oddziałów KB, które po upadku Starówki przeszły kanałami do Śródmieścia w dniu 1.09.1944 r. Była to część 2 kompanii por. "Holskiego" z batalionu "Nałęcz" wraz z pozostałością wykrwawionej kompanii P-20 kpt. "Tadeusza" - Garlińskiego (z ODB-04 KEDYW). Spowodowało to wzrost stanu osobowego, a w szczególności poprawiło sytuację w uzbrojeniu. Stan uzbrojenia był następujący: pistolety 35, pm 7, kb 12, Piat 1, granaty ok. 100, butelki z płynem zapalającym ok. 80.

Pod koniec Powstania:
Stan osobowy: ok. 400 żołnierzy
Uzbrojenie: pistolety 46, pm 11, kb 22, rusznica ppanc (radz.) 1, granatnik (radz.) 1, granaty 20, butelki zapalające (własna produkcja, zapas stale uzupełniany) 30.


Struktura batalionu i kadra dowódcza

Struktura batalionu i kadra dowódcza w połowie sierpnia
  • Dowódca batalionu rtm./mjr "Sokół" - Władysław Olszowski
  • I kompania szturmowa - d-ca kompanii ppor./por. "Żuk" - Aleksander Żuk
    1 pluton – dowódca ppor./por. "Robakowski" - Stanisław Ciesielski
    2 pluton – dowódca sierż. pchor./ppor. "War" - Lech Słupczyński
    3 pluton – dowódca ppor./por. "Bolek" - Jan Bolechowski
  • II kompania szturmowa – dowódca ppor./kpt. "Jawor" - Adam Kutnik (do 6.09.)
    1 pluton – dowódca ppor. "Jasieński" - Wacław Antecki, ppor. "Miki II" - Bohdan Węgrzynowski (do 23.09.), ppor. "Ruzam" - Artur Mazur
    2 pluton – dowódca ppor. "Miki II" - Bohdan Węgrzynowski (do 6.09.), ppor. "Miki I" -Jan Sobor-Kulągowski
    3 pluton – dowódca ppor. "Zbik" - Stanisław Sasinowski (do 6.09), ppor. "Patriota" - Zygmunt Królak
  • Pluton łączności – dowódca ppor./por. "Zgierski" - Ryszard Boreyko (do 17.09.), ppor./por. "Sławek" - Sławomir Gajewski
  • Pluton saperów – dowódca por. "Sulima" - Bohdan Niwiński
  • Pluton bezpieczeństwa – dowódca por. "Mruk" - Jerzy Rzepecki
  • Pluton techniczno-rusznikarski – dowódca por./kpt. "Litwos" - Czesław Troyanowski
  • Pluton przeciwpożarowy – dowódca por. "Jerotek" - Zdzisław Sińczak
  • Pluton sanitarny – dowódca plut. pchor./ppor. "Węzeł-Jur" - Jerzy Zakrzewski

Walki batalionu w Powstaniu Warszawskim

2 sierpnia doszło do pierwszej akcji, która pomimo słabego uzbrojenia zakończyła się sukcesem: odparto atak 3 czołgów niemieckich na barykadę przy ul. Brackiej. Batalion walczył w Śródmieściu: Bracka, Nowogrodzka, Żurawia, Krucza, Aleje Jerozolimskie, Nowy Świat, Książęca, plac Trzech Krzyży. Od początku oddział podlegał dowódcy odcinka kpt. Władysława Abramowicza „Litwina”, a następnie dowódcy odcinka północnego mjr Narcyzowi Łopianowskiemu „Sarna”. Od 7 do 10 września w skład batalionu weszli żołnierze batalionu KB „Nałęcz” oraz kompanii „P-20”, którzy przedostali się ze Starego Miasta. Po kapitulacji oddział wyszedł do niewoli, w składzie 21 pułku piechoty AK.

Batalion w walkach stracił ok. 40 żołnierzy. W szeregach batalionu walczył i zginał legendarny „Antek Rozpylacz” Antoni Szczęsny Godlewski.

Kronika walk

Zdjęcia

Bełt
Fotograf Joachim Joachimczyk w rozmowie z żołnierzami baonu „Sokół”



•  Czy wiesz, że ...