Wieńczysław Józef Wagner

Wagner

Wieńczysław Józef Wagner von Igelgrund zum Zorstein (ur. 12 grudnia 1917 w Moskwie, zm. 11 lutego 2013 w Sarasocie) – porucznik NOW-AK i PSZ, powstaniec warszawski, działacz społeczny i profesor nauk prawnych w USA i w Polsce specjalizujący się w prawie międzynarodowym i porównawczym.
Urodził się jako syn Józefa Wagnera von Igelgrund zum Zorstein i Małgorzaty z domu de Ferrein.

Okres przed wojną

Ukończył Gimnazjum im. Joachima Lelewela w Warszawie. W latach 1935-1939 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Był wiceprezesem Polskiego Akademickiego Związku Zbliżenia Międzynarodowego „Liga” i Koła Prawników UW.
Był jednym z delegatów „Ligi” wysłanych do Włoch w 1938 w celu podpisaniu umowy z oficjalną włoską organizacją studencką GUF (Gruppo universitario fascista). Od 1937 był członkiem korporacji akademickiej „Arkonia”.
W 1939 uzyskał tytuł magistra prawa na UW oraz w Akademii Prawa Międzynarodowego w Hadze.

Okres wojny

Odbył w Warszawie aplikację sądową i adwokacką. Był żołnierzem NOW, kierownikiem warszawskiego Wydziału Informacji i członkiem Zarządu Okręgu Stronnictwa Narodowego, oraz pracownikiem Delegatury Rządu na Kraj (w sekcji spraw zagranicznych „Moc", na stanowisku referenta w referacie zachodnioeuropejskim i w referacie wschodnioeuropejskim).
Podczas powstania warszawskiego był oficerem do spraw specjalnych Zgrupowania NOW-AK „Harnaś” i redaktorem naczelnym Warszawskiego Dziennika Narodowego.
Po upadku powstania był więziony w niemieckich obozach jenieckich w Fallingbostel i Bergen-Belsen, skąd został wyzwolony przez wojska amerykańskie.

Okres po wojnie

Został zastępcą szefa Wydziału VI Sztabu Polskiego Ośrodka Wojennego w Lubece. Następnie pracował w dziale informacji i prasy II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych we Włoszech, skąd został przeniesiony na placówkę do Paryża, gdzie w 1947 obronił doktorat z prawa międzynarodowego na Uniwersytecie Paryskim.
W czasie pobytu we Francji był wiceprezesem Polskiego Stowarzyszenia Studentów Katolickich Veritas, pierwszym prezesem Oddziału Koła Armii Krajowej we Francji, członkiem Rady Naczelnej Koła AK w Londynie i przewodniczącym I Zjazdu Uchodźstwa Wojennego we Francji.
W 1948 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w rok później rozpoczął studia doktoranckie na Northwestern University w Chicago, które ukończył w 1953 z tytułem Juris Doctor, a w 1957 z tytułem Doctor of Juridical Sciences (odpowiednik habilitacji).
W latach 1953-1962 był profesorem prawa na University of Notre Dame, w latach 1962-1971 na Indiana University (full professor with tenure), w latach 1971-1989 na University of Detroit, w latach 1989-1990 na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, a następnie na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Od 1990  r. prof. Wagner mieszkał wraz z żoną na przemian w Warszawie i  w Sarasocie na Florydzie.
27 lutego 1990 roku otrzymał doktorat honoris causa UMK.
Był profesorem wizytującym na ponad 30 uczelniach na świecie i autorem ponad 250 prac naukowych z zakresu prawa konstytucyjnego, międzynarodowego, cywilnego i porównawczego, a także rozwoju polskiej tolerancji i myśli demokratycznej w okresie przedrozbiorowym, oraz wieloletnim redaktorem naczelnym periodyku prawniczego American Journal of Comparative Law w latach 1962-1990.
Był również zamiejscowym członkiem korespondentem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.

Odznaczenia

  • Złoty Krzyż Zasługi (1967, od Augusta Zaleskiego)[6]
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1988, od Kazimierza Sabbata)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1993, od Lecha Wałęsy)
  • Order Polonia Mater Nostra Est (2003)
  • Medal „Pro Memoria” (2007, od Janusza Krupskiego)
  • Krzyż z Mieczami Orderu Krzyża Niepodległości (2013, pośmiertnie od Bronisława Komorowskiego, przekazany Rodzinie Zmarłego podczas uroczystości pogrzebowych)

Rodzina

Miał troje dzieci: Józefa, Aleksandrę i Małgorzatę.

Filmy i zdjęcia





Wagner

Wagner
Praca została pomyślana jako zbiór felietonów i wspomnień, częściowo już opublikowanych w prasie polskiej za granica. Pierwsze z nich dotyczyły pobytu autora na Olimpiadzie w Berlinie w 1936 r., a ostatnie - wycieczki na Alaskę w 1990 r. 

Wagner
Fraszki na różne okazje - Wieńczysław Wagner Kucharski Oficyna Wydawnicza Toruń 2004
Fraszki powstawały przez szereg lat, podczas spacerów zalecanych przez lekarza. Zadziwiają swoją różnorodnością jak i często poziomem abstrakcji, na który wznosi się filister.

Wagner
http://nekrologi.wyborcza.pl/0,11,,206550,Wie%C5%84czys%C5%82aw-Wagner-von-Igelgrund-zum-Zornstein-nekrolog.html

Wagner
http://arkonia.pl/Aktualnosci/strona-24

Wagner

Piśmiennictwo

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Wie%C5%84czys%C5%82aw_Wagner
  2. https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/wienczyslaw-wagner,47196.html
  3. https://glos.umk.pl/panel/wp-content/uploads/GU_2013-03.pdf - str. 23