Kazimierz Sawicki

 Sawicki

Kazimierz Jędrzej Sawicki-Sawa, pseud. „Prut”, „Odwet” (ur. 2 czerwca 1888 w Grajewie, zm. 2 marca 1971 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, wyższy dowódca Armii Krajowej, komendant Obszaru Lwów Związku Walki Zbrojnej/Armii Krajowej (1941–1943), inspektor Biura Inspekcji Komendy Głównej Armii Krajowej od lipca 1943 roku, minister bez teki w rządzie RP na uchodźstwie, w 1966 roku mianowany przez Prezydenta RP na uchodźstwie generałem dywizji, odznaczony Orderem Virtuti Militari.
Był synem Jana i Aleksandry z Żelechowskich.

Okres przed II wojną światową

Członek PPS i Organizacji Bojowej PPS od 1905 roku. W 1906 roku więziony przez władze rosyjskie. Studiował medycynę w Pradze i Krakowie. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1908 w Związku Walki Czynnej, od 1910 w Związku Strzeleckim. W latach 1914–1915 służył w 1 i 5 pułku piechoty Legionów, będąc dowódcą plutonu i kompanii. Od sierpnia 1915 pełnił funkcję zastępcy komendanta głównego Polskiej Organizacji Wojskowej.
Od listopada 1918 do kwietnia 1927 był współorganizatorem – a po śmierci majora Zygmunta Bobrowskiego podczas walk pod Macoszynem 9 stycznia 1919 – dowódcą 36 pułku piechoty Legii Akademickiej w Warszawie. W marcu 1927 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 29 Dywizji Piechoty w Grodnie. Obowiązki dowódcy pułku przekazał 13 kwietnia 1927 pułkownikowi Erwinowi Więckowskiemu.
13 maja 1932 objął stanowisko dowódcy 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty w Grudziądzu.
Mianowany do stopnia generała brygady 21 grudnia 1932 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1933 r.
W lutym 1938 został powołany na funkcję dyrektora Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie. Od 31 maja 1939 obowiązki dyrektora PUWFiPW łączył z funkcją generała do spraw jednostek Obrony Narodowej – szefa Biura do Spraw Jednostek Obrony Narodowej.

Okres II wojny światowej

Po agresji Niemiec na Polskę, 10 września 1939 otrzymał od I wiceministra spraw wojskowych, gen. bryg. Janusza Głuchowskiego, rozkaz objęcia dowództwa Odcinka „Włodzimierz” – od Dubienki (wyłącznie) do północnej granicy Okręgu Korpusu Nr VI – oraz zadanie oczyszczenia i uporządkowania tyłów, a także utworzenia oddziałów z ewakuowanych oficerów i błąkających się bez przydziału oficerów.
Kolejny rozkaz nakazywał mu zorganizowanie obrony przepraw na Bugu. 11 września przybył z improwizowanym sztabem do Włodzimierza i objął dowództwo nad ośrodkami zapasowymi, znajdującymi się na terenie Okręgu Korpusu Nr II oraz Wołyńską Półbrygadą Obrony Narodowej i Centrum Wyszkolenia Artylerii. 17 września w Łucku dowództwo nad Grupą „Włodzimierz” przejął gen. bryg. Mieczysław Smorawiński. W nocy z 17 na 18 września Sawicki wyjechał z Łucka w kierunku Stanisławowa, a w nocy z 19 na 20 września przekroczył granicę z Węgrami.
Po kampanii wrześniowej, do marca 1941 był internowany na Węgrzech, skąd uciekł i wrócił do Polski. W lipcu 1941 mianowany komendantem Obszaru Armii Krajowej Lwów[. Do Lwowa przybył 20 września 1941, funkcję pełnił do 31 lipca 1943. W latach 1943–1944 należał do składu Komendy Głównej AK (komórka „Prusy Wschodnie”).
W Powstaniu Warszawskim był szefem III rzutu Sztabu. Po upadku powstania przebywał w niewoli niemieckiej.

Okres po II wojnie światowej

Po uwolnieniu z oflagu do 1948 przebywał w Nicei, skąd udał się do Anglii i wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.
Po demobilizacji osiadł w Londynie i aktywnie uczestniczył w życiu politycznym polskiej emigracji. Był członkiem Ligi Niepodległości Polski.
8 sierpnia 1955 Prezydent RP na Uchodźstwie, August Zaleski, mianował go ministrem w gabinecie Hugona Hankego, a 11 września – w pierwszym rządzie Antoniego Pająka. 11 października 1955, na własną prośbę, został zwolniony z urzędu.
Prezydent RP August Zaleski mianował go generałem dywizji ze starszeństwem z dniem 11 listopada 1966 roku w korpusie generałów.
Zmarł 2 marca 1971 roku w Londynie. Został pochowany na cmentarzu Gunnersbury.

Odznaczenia

  • Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari (1921)
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Niepodległości
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Walecznych – czterokrotnie (po raz pierwszy w 1921)
  • Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
  • Złoty Krzyż Zasługi (1937)
  • Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
  • Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
  • Oficer Legii Honorowej (Francja)

Zdjęcia

 Sawicki
Dyrektor Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego gen. Kazimierz Sawicki wręcza tenisistce Jadwidze Jędrzejewskiej Państwowej Nagrody Sportowej – sala konferencyjna Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego w Warszawie , maj 1938 roku

Piśmiennictwo

  1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Kazimierz_Sawicki
  2. https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/kazimierz-sawicki,39463.html